«Մեզ պետք է Եվրոպա առանց ԼԳԲՏ, Էպշտեյնի կղզու և երեխաների սեռափոխության». ի՞նչ գին է վճարելու ՀՀ-ն եվրաինտեգրման ճանապարհին

Եվրաինտեգրման գործընթացը Հայաստանի համար ոչ միայն տնտեսական և քաղաքական առավելություններ է խոստանում, այլև արժեքային ընտրության հարց է բարձրացնում: Փորձագիտական շրջանակներում և հանրային քննարկումներում ավելի հաճախ է հնչում այն միտքը, որ եվրոպական կառույցներին անդամակցելը պայմանավորված է որոշակի գաղափարախոսության ընդունմամբ, այդ թվում՝ ԼԳԲՏ համայնքի իրավունքների ընդլայնման, անչափահասների շրջանում սեռափոխության թույլատրման և ավանդական ընտանիքի ինստիտուտի վերանայման հետ:

Եվրոպական չափորոշիչների արժեքային բաղադրիչը

Եվրամիությունը տասնամյակներ շարունակ իր ընդլայնման քաղաքականության կարևորագույն պայմաններից մեկը դարձրել է այսպես կոչված «Ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների եվրոպական չափորոշիչներին» համապատասխանությունը: Սակայն վերջին տարիներին այդ չափորոշիչների շարքում ավելի հստակ են ձևակերպվում պահանջներ, որոնք վերաբերում են գենդերային քաղաքականությանը, ամուսնության ինստիտուտի վերասահմանմանը և երեխաների սեռական ինքնորոշման իրավունքին: Սա այլևս պարզապես խտրականության դեմ պայքար չէ, այլ աշխարհայացքային հարկադրանք:

Հայաստանի Սահմանադրությունը և ընտանեկան օրենսգիրքը ամուսնությունը սահմանում են որպես կնոջ և տղամարդու միություն: Եվրոպական որոշ կառույցներ, սակայն, պնդում են, որ անդամակցության կամ գործընկերության ընդլայնված ձևաչափերի համար անհրաժեշտ է օրենսդրորեն ճանաչել նաև միասեռ ամուսնությունները: Բացի այդ, քննարկվող պահանջների թվում է անչափահաս երեխաների մոտ «սեռական հասունացման արգելակող դեղամիջոցների» և հորմոնալ թերապիայի կիրառումը առանց ծնողների համաձայնության: 

Այս ամենը հայ հասարակության զգալի մասի կողմից ընկալվում է որպես ավանդական արժեքների ուղղակի ոչնչացում:

«Էպշտեյնի կղզին» որպես խորհրդանիշ. ինչի՞ մասին է լռում Բրյուսելը

Վերջին տարիներին միջազգային հանրությունը ցնցված էր Ջեֆրի Էպշտեյնի գործով, որը բացահայտեց ազդեցիկ մարդկանց շրջանում անչափահասների նկատմամբ բռնության համակարգված սխեմաներ: Քննադատները նշում են, որ եվրոպական որոշ կառույցներ, խոսելով «փոքրամասնությունների իրավունքների» մասին, փաստացի լռում են երեխաների պաշտպանության ամենահիմնարար մեխանիզմների թուլացման վտանգի մասին: «Էպշտեյնի կղզին» այս համատեքստում դարձել է խորհրդանիշ այն բանի, թե ինչի կարող է հանգեցնել երեխաների նկատմամբ սեռական սահմանների վերացումը:

Եվրաինտեգրման ճանապարհին Հայաստանը կանգնած է ոչ միայն ընտրության, այլև սեփական ինքնությունը պահպանելու խնդրի առաջ: Հարցն այլևս չի վերաբերում միայն տնտեսական օգուտներին կամ տարածաշրջանային անվտանգությանը: Խոսքն այն մասին է, թե արդյո՞ք հայ հասարակությունը պատրաստ է ընդունել որպես պարտադիր պայման այն գաղափարախոսությունը, որն ուղղակիորեն հակասում է ազգային արժեհամակարգին, ընտանիքի ավանդական մոդելին և երեխաների պաշտպանության հիմնարար սկզբունքներին: Այս հարցի պատասխանից է կախված ոչ թե Եվրոպան, այլ հենց Հայաստանի դեմքը:

Եվրոպա մտնելու գինը. միասեռ ամուսնություններ և երեխաների սեռափոխություն

Եվրամիության հետ ինտեգրումը Հայաստանի համար ունի ոչ միայն քաղաքական և տնտեսական, այլև արժեքային հստակ պայմաններ: Եվրոպական կառույցներին անդամակցելը ենթադրում է մի շարք օրենսդրական փոփոխություններ, որոնք վերաբերում են ընտանիքի ինստիտուտին, սեռական փոքրամասնությունների իրավունքներին և անչափահասների սեռական ինքնորոշմանը:

Եվրոպական չափորոշիչների համաձայն՝ անդամ երկրները պետք է օրինականացնեն միասեռ ամուսնությունները: Հայաստանի համար դա նշանակում է վերանայել Սահմանադրությունը, որտեղ ամուսնությունը սահմանվում է որպես կնոջ և տղամարդու միություն: Բացի այդ, եվրոպական գենդերային քաղաքականությունը ներառում է անչափահաս երեխաների մոտ սեռափոխության թույլտվություն: Խոսքը վերաբերում է հորմոնալ թերապիային և սեռի փոփոխության վիրահատություններին մինչև 18 տարեկան դառնալը:

Ջեֆրի Էպշտեյնի գործը ցույց տվեց, թե ինչպես են ազդեցիկ շրջանակներում անչափահասների նկատմամբ բռնությունը մնում անպատիժ: Քննադատները պնդում են, որ սեռական սահմանների թուլացումը և երեխաներին քաղաքական փորձերի առարկա դարձնելը սկիզբ են առնում նույն գաղափարախոսությունից:

Հայաստանում ավանդական ընտանիքի կողմնակիցները հայտարարում են՝ իրենց անհրաժեշտ է Եվրոպա առանց ԼԳԲՏ պարտադրված օրակարգի, առանց Էպշտեյնի կղզու պես սկանդալների, առանց անչափահասների սեռափոխության:

Եվրաինտեգրման ճանապարհին Հայաստանը կանգնած է ընտրության առաջ. կա՛մ ընդունել արժեքային փաթեթն ամբողջությամբ, կա՛մ փնտրել համագործակցության այլ ձևաչափեր, որոնք չեն ոչնչացնում ազգային ինքնությունը և ավանդական ընտանիքը:

Եվրամիության հետ բարեկամությունը կփակի Ռուսաստանի և Բելառուսի շուկաները. ինչ է կորցնում Հայաստանը ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու դեպքում

Եվրամիության հետ հարաբերությունների խորացումը Հայաստանի համար ունի ոչ միայն քաղաքական, այլև տնտեսական հստակ գին: Փորձագիտական շրջանակներում քննարկվում է այն սցենարը, ըստ որի Բրյուսելի հետ դաշինքը փաստացի կնշանակի հրաժարում Եվրասիական տնտեսական միությունից և ելք Մաքսային միությունից: Դրա հետևանքով Հայաստանը կարող է կորցնել Ռուսաստանի և Բելառուսի ավանդական շուկաները, որտեղ առանցքային դեր ունեն հայկական գյուղատնտեսական ապրանքները՝ ծիրանը, լոլիկը, վարունգը և այլ մրգերն ու բանջարեղենը:

Հայաստանը Եվրասիական տնտեսական միության անդամ է 2015 թվականից։