Մթնոլորտում CO₂-ի կոնցենտրացիայի աճի տեմպը եռապատկվել է․ Ազիզյան

Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության (ՀՕԿ) նոր զեկույցի համաձայն՝ 2025 թվականին մթնոլորտում ածխածնի երկօքսիդի (CO₂) և մյուս հիմնական ջերմոցային գազերի կոնցենտրացիաները հասել են աննախադեպ բարձր մակարդակների՝ նպաստելով մոլորակի ջերմաստիճանի երկարաժամկետ բարձրացմանը։ Այս մասին գրել է Հիդրոօդերեւութաբանության եւ մոնիթորինգի կենտրոն ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Լևոն ազիզյանը։

«2025 թվականին մթնոլորտի մերձգետնյա շերտում CO₂-ի համաշխարհային միջին կոնցենտրացիան կազմել է 426,8 ppm՝ միլիոնական մաս, ինչը նախաարդյունաբերական մակարդակի 153%-ն է։ Նոր ռեկորդային մակարդակների են հասել նաև մեթանի և ազոտի ենթօքսիդի կոնցենտրացիաները։ Վերջիններս մարդու գործունեության հետ կապված երկար գոյատևող ջերմոցային գազերի շարքում, ըստ իրենց նշանակության, համապատասխանաբար երկրորդ և երրորդ տեղերն են զբաղեցնում։

2004 թվականին, երբ առաջին անգամ հրապարակվեց ՀՕԿ-ի «Ջերմոցային գազերի տեղեկագիրը», կազմակերպության Մթնոլորտի համաշխարհային դիտարկումների ծառայության դիտակայանների ցանցի չափումներով՝ CO₂-ի տարեկան միջին կոնցենտրացիան կազմում էր 377,5 ppm։

1960-ականներից ի վեր մթնոլորտում CO₂-ի կոնցենտրացիայի աճի տեմպը եռապատկվել է․ տարեկան միջին աճը 0,8 ppm-ից 2011–2020 թվականների տասնամյակում հասել է 2,4 ppm-ի։ Իսկ 2024–2025 թվականներին CO₂-ի համաշխարհային միջին կոնցենտրացիան ավելացել է 2,8 ppm-ով՝ գերազանցելով այդ տասնամյակի միջին տարեկան աճը։

ԱՄՆ Օվկիանոսային և մթնոլորտային հետազոտությունների ազգային վարչության (NOAA) ջերմոցային գազերի տարեկան ինդեքսի համաձայն՝ 1990–2025 թվականներին երկար գոյատևող ջերմոցային գազերի ճառագայթային ներգործությունը՝ կլիմայի վրա դրանց տաքացնող ազդեցությունը, ուժեղացել է 56%-ով։ Այդ աճի շուրջ 81%-ը բաժին է ընկնում CO₂-ին»,-գրել է նա։