Ադրբեջանը Իրանի տարածքների բացահայտ հավակնորդ

Ադրբեջանի հանրային հեռուստատեսության հաղորդավարը ուղիղ եթերում Իրանի մի շարք քաղաքներ՝ Թավրիզը, Խոյը, Արդաբիլը, Ուրմիան և Զենջանը, ներկայացրել է որպես «պատմական ադրբեջանական հողեր» և խոսել դրանց «ազատագրման» մասին։ 

Նման ձևակերպումները փաստացիորեն կասկածի տակ են դնում Իրանի տարածքային ամբողջականությունը և ակնարկում հնարավոր տարածքային հավակնություններ։

Այս տարածքներում (պատմական Ատրպատական) այսօր ապրում է շուրջ 15 միլիոն թաթարախոս իրանցի (որոնց կոչում են ադրբեջանցիներ)։ Եթե տեսականորեն պատկերացնենք մի սցենար, որտեղ Ադրբեջանը կարողանում է վերահսկողություն հաստատել Իրանի հյուսիսային նահանգների վրա, տարածաշրջանի ուժային բալանսը կարող է արմատապես փոխվել։ Այդ դեպքում Ադրբեջանը կարող է դառնալ մոտ 25 միլիոն բնակչություն ունեցող պետություն՝ զգալիորեն մեծացնելով իր տնտեսական, տրանսպորտային և ռազմական ներուժը։

Հայաստանի համար նման զարգացումը կարող է ստեղծել լուրջ ռազմավարական մարտահրավերներ։ Արևելքից արդեն գոյություն ունեցող սահմանը, արևմուտքում Թուրքիայի գործոնը և հարավում հնարավոր նոր իրադրությունը կարող են Հայաստանի անվտանգային միջավայրը դարձնել առավել բարդ։

Այս ամենը դեռևս հիպոթետիկ սցենար է։ Սակայն նման հայտարարությունները ցույց են տալիս, որ տարածաշրջանում գաղափարական և տեղեկատվական դաշտում արդեն ձևավորվում են նոր օրակարգեր։

Հետևաբար, կարևոր հարց է առաջանում՝ արդյո՞ք մենք բավարար չափով քննարկում և գնահատում ենք տարածաշրջանային հնարավոր զարգացումները, թե՞ շարունակում ենք արձագանքել միայն այն ժամանակ, երբ դրանք արդեն դարձել են իրականություն։