Հայաստանի կենսաթոշակային համակարգը կանգնած է խորքային վերանայման անհրաժեշտության առաջ. Մհեր Մելքոնյան

ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ՀՅԴ Շիրակի Մարզային կոմիտեի ներկայացուցիչ Մհեր Մելքոնյան գրում է.

«Կենսաթոշակային համակարգը պետության սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության ամենազգայուն և ամենախորքային ցուցիչներից է։ Այն արտահայտում է ոչ միայն ֆինանսական հնարավորությունները, այլև պետական մտածողության որակը, առաջնահերթությունների հստակությունը և իշխանության պատասխանատվության աստիճանը սեփական քաղաքացիների նկատմամբ։ Տարեցների սոցիալական պաշտպանությունը որևէ կառավարության քաղաքական ճաշակի հարց չէ․ դա պետական պարտավորություն է, որն ունի իրավական, տնտեսական և բարոյական հենք։

Այսօր Հայաստանի կենսաթոշակային համակարգը կանգնած է խորքային վերանայման անհրաժեշտության առաջ։ Գնաճային ճնշումները, կենսապահովման ծախսերի աճը և սոցիալական անհավասարության խորացումը ստեղծել են իրավիճակ, որտեղ կենսաթոշակների գործող մակարդակը չի ապահովում նվազագույն կենսական ստանդարտները։ Սա արդեն առանձին սոցիալական խնդիր չէ․ սա քաղաքական առաջնահերթությունների և պետական պատասխանատվության հարց է։

Տնտեսական աճի մասին հայտարարությունները չեն կարող դիտվել որպես ինքնաբավ ձեռքբերում, եթե դրանց սոցիալական արդյունքը չի արտահայտվում առավել խոցելի խմբերի կենսամակարդակի բարելավմամբ։ Սոցիալական պետության էությունը ոչ թե համախառն ցուցանիշների բարձրացումն է, այլ տնտեսական արդյունքների արդար և համաչափ բաշխումը։

Կենսաթոշակների հարցը չի կարող մնալ ընդհանուր ձևակերպումների մակարդակում։ Անհրաժեշտ են հստակ հաշվարկված, փուլային և օրենսդրորեն ամրագրված քայլեր։

-Օրենսդրորեն ամրագրել, որ այն չի կարող լինել սպառողական նվազագույն զամբյուղից ցածր։

-Մշակել լրացուցիչ թիրախային ծրագրեր միայնակ և բարձր առողջապահական ծախսեր ունեցող տարեցների համար։

-Կենսաթոշակների ինդեքսացիան դարձնել ավտոմատ և ամբողջությամբ համարժեք գնաճին։

-Վերանայել բյուջետային ծախսերի կառուցվածքը՝ սոցիալական ոլորտը դարձնելով առաջնահերթ։

-Սահմանել կենսաթոշակների փուլային բարձրացման հստակ ժամանակացույց (օրինակ՝ 2–3 տարվա ընթացքում հասցնել նպատակային մակարդակին)։

Սոցիալական պետության գաղափարը չի կարող գոյություն ունենալ ձևական մակարդակում։ Այն պահանջում է հստակ քաղաքական առաջնահերթություններ և պատասխանատվության գիտակցում։ Եթե կենսաթոշակառուն իր վաստակած թոշակով չի կարող ապահովել նվազագույն արժանապատիվ կյանք, ապա խոսքը ոչ թե ֆինանսական սահմանափակման, այլ պետական քաղաքականության սխալ ուղղության մասին է։

Կենսաթոշակների հարցը պետք է դիտարկել որպես ռազմավարական նշանակության պետական խնդիր:

Արժանապատիվ ծերությունը պետք է դառնա պետական քաղաքականության անշեղ առաջնահերթություն։ Հակառակ դեպքում սոցիալական պետության մասին ցանկացած հայտարարություն կշարունակի մնալ ձևական, իսկ իրականությունը՝ հակառակ։

Պատասխանատվության պահը հիմա է»։