close
Եղանակը Երևանում
21 Սեպտեմբերի 2019
-2°
+3°Ցերեկ
-3°Գիշեր
weather
close
Փոխարժեք
21 Սեպ 2019
USD1476.13
GBP1596.40
EUR1525.98
RUB17.47
close

ՀՀ, ք. Երևան Հանրապետության փ. 30

+374 10 52 15 01
ՎԵՐԵՎ

Մտորումներ գիւղական կեանքէս. Մ. Շարապխանեան

Թուղթուգիր

2 Փետրվարի 2013, 13:48
 Մտորումներ գիւղական կեանքէս. Մ. Շարապխանեան

Կանդահայ ամուսիններ Մարգար և Էլիզ Շարապխանյաններն արդեն 5 տարի է՝ ապրում են Արագածոտնի մարզի Ուշի գյուղում: Սեփական միջոցներով վերանորոգել են գյուղի դպրոցը, այժմ վերակառուցում են Մշակույթի տունը: Շատ ծրագրեր ունեն գյուղի հետ կապված, գտնում են, որ սիրուց բացի հայրենիքին ու մարդկանց պետք է օգնել նաև գործով: Կանադա վերադառնալու մտադրություն չունեն, Ուշիով հիացած են և համարում են իրենց միակ տունը:

 

 

Մտորումներ գիւղական կեանքէս

 

Գիւղական շրջապատը առանձնայատուկ քաշողականութիւն մը ունի: Բնութիւնն ու անոր ընծայած բարիքները սիրողը չի կրնար անկէ հեռու մնալ ու անոր էութեան հետ չհաղորդակցիլ: Գեղեցիկ է գիւղը, խաղաղ ու երազային: Հոն է, որ մշակը Աստուծոյ հետ յարաբերութեան մէջ կը մտնէ: Կը գործակցի, կը ստեղծագործէ, կ՛արտադրէ, հողին կենդանութիւն կու տայ, կը նոյնանայ Անոր:


Գիւղացին կը գործակցի հողին հետ, ջուրին հետ, արեւուն հետ, բնութեան հետ, կը տքնի, քրտինք կը թափէ ու փառք կու տայ Աստուծոյ հողին արտադրած բերքին համար, որ օգտակար կ՛ըլլայ մարդկութեան:

 

Մշակը երբ իր հողը կը մշակէ մշակած կ՛ըլլայ նաեւ Աստուծոյ էութիւնը: Առանց այս մշակումին Աստուծոյ գոյութիւնն ու յարատեւութիւնը դժուար եղած պիտի ըլլար երկրի վրայ, որ ըստ իս, Աստուծոյ իրական բնակավայրն է, որուն մէջ բարեսիրտ ու Աստուածավայել կեանք մը ապրելէ ետք է միայն որ կ՛արժանանանք իրական անդենականին, ոչ¨նիւթականին:
Երկրի վրայ պատահած  բարի ու վատ բոլոր գործերը մարդուն գործածած ուղեղով ու ձեռքերով կը կատարուին: Մարդուն դրսեւորած մարդօգուտ գործերն են ու բարեսիրտ կամեցողութիւնը, որոնք իմաստ կու տան Աստուծոյ ճշմարիտ իսկութեան:
Երբ գիւղին մէջ կ՛ապրիս ու արտ կը մշակես, հողին պարգեւած բերքդ կը հաւաքես, այնպէս կը թուի քեզի թէ աշխարհը բարիքներով ու բարի մարդոցմով լի է, օրհնուած ու Աստուածատուր վայր մըն է ու չի նմանիր մարդոց ստեղծած դուրսի անբարեխիղճ ու զիրար յօշոտող, զիրար բզքտող աշխարհին:

 

Գիւղերուն բերրի արտերն ու բանջարանոցները, գունառատ ծաղիկներով պարտէզները, կանաչապատ լանջերն ու բլուրները, խաղողալի ընդարձակ այգիները, մերձաւոր ու հեռակայ ձիւնապատ լեռները, հոսող առուները, գետակներն ու աղբիւրները, պտղառատ այլատեսակ ծառերը, մշտադալար թուփերը, արօտավայրերուն արածող ընտանի անասունները, բարեսիրտ ու հիւրասէր գիւղացիները, հանդերուն քրտինք թափող մշակները, դայլայլող ու ազատօրէն թափահարող ամէն տեսակի թռչունները, բնութեան բնական երեւոյթները վերջապէս, մեր նախահօր Նոյի, Արարատեան դաշտին մէջ մշակած խաղողի տունկերու ողկոյզներէն պատրաստած անապակ գինիին ունեցած ազդեցութեան նման ուղղակի կ՛արբեցնեն քեզ եւ հրճուանքով կը լեցնեն հոգիդ:

 

Այս երանութեան մէջ օճախ մը, արտ մը, կին մը համախոհ ու հայրենի հողին նման բեղուն, համագիւղացիներ մարդասէր ու օգտաշատ ունենալը, անբացատրելի երջանկութիւն է բնութեան գրկին մէջ ապրողին համար...:
Օրուան յարմար ժամերուն, գիւղիս արտերուն մէջ աննպատակ թափառիլը, ներշնչող ու ոգեւորիչ ժամեր են ինծի համար: Մէջ ընդ մէջ, ծոցատետրիս մէջ, կը վերարտադրեմ նաեւ տեսածներս ու զգացածներս:


Մարգար Շարապխանեան

 

ԹԱՓԱՌՈՒՄՆԵՐ 

 

Ու հայրենատենչ կարօտով մը վառ
Սիրեցի ես քեզ փոքր հասակէս
Ու հիմա բախտիս ճակատագրով իմ,
Թէեւ ուշացած քեզի հետ կ՛ապրիմ:

 

Հայրենի հողէս աւելի հզօր,
Աւելի գրաւիչ ոչ մի սրբութիւն
Կարող է ինծի ներուժ պարգեւել
Եւ օրերուս իմ հրճուանք շնորհել:

 

Ու չկայ բերկրանք ասկէ աւելի,
Հայրենի հողէս, որ կը թովէ զիս
Երբ մտամոլոր ես կը թափառիմ
Եւ իր իսկութեան կը զգամ մտերիմ:

 

Ամէն առաւօտ երբ ես արթննամ
Բարի լոյս կ՛ըսեմ գիւղիս բնութեան,
Բարի լոյս կ՛ըսեմ պտղատու արտիս,
Բարի լոյս կ՛ըսեմ նաեւ պարտէզիս:

 

Ու սուրճը ձեռքիս հոս հոն կը շրջիմ,
Աչք մը կը նետեմ բանջարանոցիս,
Լոլիկներ կարմիր ու կանանչ լոբին,
Բոլորն ալ կարծես ինծի կը խօսին:

 

Ծիրանի ծառեր ընդմիշտ կը ժպտին
Երբ իրենց բերքին ես ձեռք երկարեմ,
Կը ժպտի նաեւ բալենիս սիրուն
Երբ իր կարմրագոյն միրգը համտեսեմ:

 

Մրգաստանիս մէջ շրջիլ կը սիրեմ,
Շնորհակալ ըլլալ բնութեան ուժին,
Կենսատու հողին իմ հայրենական,
Որուն ջերմօրէն ես կը համբուրեմ:

 

Բ.
Գիւղիս խճալի փողոցը կ՛իջնեմ
Եւ ուղղիղ կ՛երթամ կեդրոնը գիւղին,
Լուռ կը քալեմ ես շուրջս դիտելով,
Մեծ Նոր Գիւղացի հայրս յիշելով:

 

Ճամբուս ընթացքին տեսած գիւղացին
Կ՛ողջունէ ժպտուն, սիրալի կերպով,
Ողջոյն կ՛ուղարկէ նաեւ Էլիզին
Առողջ ապրելու մաղթանք յայտնելով:

 

Ու դպրոց գացող երեխէք յանկարծ
Իմ դէմը կ՛ելլեն պայուսակներով,
Ու դէպի երկինք բռունցքնին վեր բռնած
Զիս կը բարեւեն անունս տալով:

 

Գ.
Գիւղիս արտերուն շրջելով մինակ
Ես ուրախ կը զգամ անբացատրելի,
Մարդոց խոնջէնքին ու կեանքին համակ
Մասնակից կը զգամ սրտով խանդալի:

 

Արեւվառ դէմքով մարդիկ կը տեսնեմ,
Որոնք հողին հետ կը ճգնին օրով
Ու կեանք կը ստեղծեն հողին մէջ պարարտ
Բերրի արգանդին սերմեր ցանելով:

 

Մշակներուն մեր ես կը բարեւեմ
Խօսքեր սրտալի անոնց ուղղելով:
Գլուխնին շարժելով սիրով կ՛ողջունեն,
Երբեմն ձեռքով նշան ընելով:

 

Թխաթոյր դէմքով կիներ հոս ու հոն
Մարմնակոր դիրքով հակած են հողին,
Որոնք նոյն դիրքով բարեւ կ՛ուղարկեն,
Իսկ ոմանք գաղտուկ մեղմիկ կը ժպտին:

 

Դ.
Հանդերուն մեր այս ման գալ կը սիրեմ,
Կը սիրեմ քալել գետակի ափին,
Պաղպաջուն ակէն բուռով ջուր խմել
Ու մանկութեանս օրերը յիշել:

 

Ծառի մը շուքին, քով քովի նստած,
Աղջիկ ու տղայ ջերմ կը զրուցեն,
Երբեմն տենչոտ շարժումներ կ՛ընեն,
Լոկ Աստուած գիտէ անոնք ինչ կ՛ըսեն:

 

Այսպէս շրջելով արտերուն վարար,
Հին երազներուս հունձքը կը քաղեմ,
Երբեմն ծառի մ՛հովանիին տակ
Քաղցրաբոյր համով բրդուճ մը կ՛ուտեմ:

 

Կիսաքանդ վանքի լանջերէն իջնող
Կովերը կու գան տաք կաթը կուրծքին,
Մինչ լերան գլխէն արեւը կարմիր
Հանդարտ կը սուզուի իր մայրամուտին:

 

Ե.
Մութը չկոխած զոյգ¨զոյգ մշակներ
Բահերը ուսին դէպի տուն կ՛երթան,
Իրենց օճախին մէջը հանգչելու,
Վաղուան յոգնութեան ուժ ամբարելու:

 

Դէմս պարզուող հրաշքին այս բոսոր
Լուռ կը հետեւիմ աչքերով անթարթ,
Մինչ լոյսը երկնի հանդարտ կ՛անհետի
Ու կիսամութը չորս դիս կը փռուի:
Գիւղս չմտած, հեռու հեռուէն,
Օճախներուն վրայ ծուխ կը նշմարեմ,
Կեանքը մեր գիւղին կը շարունակուի,
Լոկ ուշ գիշերին կը մտնէ քունի:

Շատ մի համարեր այս մէկը Աստուած,
Որ մայրամուտիս հրճուանքով կ՛ապրիմ:
Կը խնդրեմ Քեզմէ այս հրճուանքս վէս
Ուրիշներուն ալ սրտին պարգեւես:

 

Մարգար Շարապխանեան
Գիւղ Ուշի

yerkir.am
Ամենաշատ ընթերցվածները
Yandex.Metrica