close
Եղանակը Երևանում
21 Հոկտեմբերի 2019
+13°
+18°Ցերեկ
+12°Գիշեր
weather
close
Փոխարժեք
21 Հոկ 2019
USD1476.32
GBP1618.26
EUR1531.95
RUB17.48
close

ՀՀ, ք. Երևան Հանրապետության փ. 30

+374 10 52 15 01
ՎԵՐԵՎ

Մանրանկարներ. Վրեժ Արմեն

Թուղթուգիր

14 Հուլիսի 2019, 21:14
  Մանրանկարներ. Վրեժ Արմեն

Վրէժ-Արմէն

 

 ՄԱՆՐԱՆԿԱՐՆԵՐ

Նամակատան մէջ

– Անգլերէնո՞վ, թէ՞ ֆրանսերէնով կը փափագիք սպասարկուիլ,– հարց կու տայ ներկայանալի օրիորդը, երբ կը մօտենամ նամակատան սպասասեղանին։

 Հայերէնո՛վ, եթէ կարելի է,– կատակով կը պատասխանեմ ֆրանսերէն։

 Ինչո՞ւ ոչ, այդ ալ կ՚ըլլայ,– կը յարէ օրիորդը ժպտելով. հայերէ՛ն։

Այսպէս, կատակը կը վերածուի իրականութեան, եւ մեր կարճ խօսակցութիւնը կը շարունակուի մեր լեզուով։

Կը հրճուիմ ոչ թէ հայերէն խօսելու առիթ մը եւս ունենալուս, ոչ թէ հայուհիի՛ մը կողմէ սպասարկուելուս համար, այլ անոր այդքան մաքուր ու անսխալ հայերէն խօսելուն։

 Նո՞ր եկած ես,– այս անգամ ե՛ս եմ հարց տուողը։

 Ո՛չ,– կ՚ըսէ,– ես հոս ծնած եմ, ծնողքս Պոլսէն եկած է։

Չեմ կրնար երկարել մեր հոգեշա՜հ... շաղակրատանքը, նամակադրոշմի գինը կը վճարեմ, շնորհակալ կ՚ըլլամ ես ալ մեծ ժպիտով մը եւ դուրս կու գամ, մտքէս օրհնելով նաեւ այդ պոլսահայ ծնողքը։

Հիմա հարց պիտի տաք, թէ ինչո՛ւ այդքան յատկանշական գտայ այս միջադէպը, որ ուզեցի ընթերցողներուս ալ ուշադրութեան յանձնել։ Ի վերջոյ «ամեն տեղ հայ կայ», մանաւանդ Մոնթրէալի պէս հայաշատ քաղաքի մը մէջ, ուր որեւէ տեղ կրնանք հայու հանդիպիլ. ի վերջոյ հայերէն խօսող ալ չի պակսիր, տակաւի՛ն, բարեբա՛խտաբար, նոր սերունդին մէջ եւս, ուրեմն ի՞նչն է, որ ուշադրութեանս կ՚արժանանայ։

Յատկանշականը յատկանշական չըլլա՛լն է, հաւանաբար. Կամ՝ ցանկութիւնս, որ ոչ թէ յատկանշական այլ բնական, հասարակ երեւոյթ մը ըլլայ այդպէս սահուն եւ մաքուր հայերէն խօսիլը՝ առանց կմկմալու, առանց աչքառու սխալի, առանց երեք բառին երկուքը օտար լեզուով արտաբերելու։

Այո՛, ամենօրեայ, մանաւանդ՝ երկրորդական վարժարաններու առկայութեան, ա՛յդ կ՚ակնկալենք որ տեղի ունենայ, սակայն դժբախտաբար իրականութիւնը այդ չէ։

Գիտենք, որ շատ հայորդիներ ի՜նչ-ի՜նչ պատճառներով կը զրկուին հայեցի կրթութիւն ստանալէ, գիտենք թէ իրենց զաւակները հայկական վարժարան ղրկելով հանդերձ շատ ծնողներու համար այնքան ալ կարեւոր բան մը չէ, որ անոնք հայերէն լաւ սորվին, գիտենք նաեւ թէ հայկական երկրորդականէ վկայուելէ ետք անգամ շատ հայորդիներ շուտով կը հրաժարին իրենց առօրեայ կենդանի լեզուն հայերէնը ընելէ՝ կամայ-ակամայ, դիմելով իրենց աւելի մատչելի դարձած օտար բառերու, նախադասութիւններու կամ լրիւ խօսակցութեան, առանց պահ մը վարանելու, առանց քաշուելու, առանց ամօթ կամ մեղաւոր զգալու իրենց ժառանգութենէն այդպէս դիւրութեամբ հրաժարելնուն համար։

Տակաւին չեմ խօսիր գրաւոր հաղորդակցութիւններուն մասին, ուր ոչ միայն նորերը, այլեւ մեզմէ շատեր, լաւ հայերէն գրել գիտնալով հանդերձ, հայատառ հաղորդակցելու բոլոր յարմարութիւններու արդէն քանի մը տասնամեակ գոյութիւն ունենալէն ետք ալ տակաւին կը ծուլանան հայերէն շարագրելու, կը ծուլանան հայերէն տառատեսակներ ներբեռնելու իրենց հրաշալի սարքերուն մէջ, կը ծուլանան ստեղներուն տեղերը սորվելու, կը ծուլանան, կը ծուլանան...

Հայերէնո՛վ, եթէ կարելի է...

Այո՛, հայերէնը կը նախընտրեմ, եւ եթէ ե՛ս չըլլամ հայերէնը նախընտրողը, ապա ո՞վ...

 

Ակնոցավաճառին քով

Մեզի սպասարկող երիտասարդ կինը շատ մաքուր ֆրանսերէնով սկսաւ խօսակցութիւնը եւ իրենց ցուցավահանակէն հանեց ու կնոջս դէմքին յաջորդաբար զետեղեց քանի մը շրջանակ, որոշելու համար, թէ ո՛ր մէկը ամենէն աւելի կը սազէր։

Այդ պահուն նկատեցի, որ տիկինը իր լամբակին կը կրէր հայու անուն մը՝ Վարդուհի։

– Հա՞յ էք,– հարցուցի ինքնաբերաբար՝ ֆրանսերէնով։

– Այո՛,– պատասխանեց հայերէն, եւ անկէ ետք մեր խօսակցութիւնը ընթացաւ մեր մայրենի լեզուով։

Հաճոյք էր մեզի համար լսել այդպէս մաքուր եւ անսխալ հայերէն։ Մի՛շտ հաճոյք է։

Եւ ինչպէս միշտ, յաջորդ հարցումս եղաւ.– Ուրկէ՞ էք։

– Ես հայաստանցի եմ,– պատասխանեց երիտասարդուհին, թէեւ մեզի հետ արեւմտահայերէն կը խօսէր։

– Որքա՞ն ատեն է, հոս էք,– եղաւ յաջորդ հարցումս։

– Արդէն 15 տարի է, հոս ենք։

– Ուրա՞խ էք, գո՞հ էք, որ հոս կ՚ապրիք,– այս անգամ կինս եղաւ հարց տուողը։

 Ո՛չ, այո՛ եւ ո՛չ։

 Ի՛նչ ըսել կ՚ուզէք։

 Ուրախ եմ, որ հոս ենք, հանգիստ ենք, գործ ունինք, մեր զաւակներուն հոգ կը տանինք, բայց ուրախ չեմ, որ Հայասատան չեմ ապրիր։

 Պիտի ուզէի՞ք վերադառնալ...

 Առանց վարանումի, անկասկա՛ծ։ Ամեն օր ա՛յդ կ՚երազեմ, ա՛յդ կը յուսամ։

 Մարդ ունի՞ք հոն տակաւին։

 Ի հարկէ. մէկ քոյրս Երեւան է. մայրս իր քով կը մնար, հայրս հոն մահացաւ։ Մայրս քովս եկաւ, յետոյ գնաց Լոս Անճելըս՝ եղբօրս քով, քանի որ զաւակ ունեցաւ։

 Ի՛նչ տարտղնում է, ի՛նչ վիճակի հասանք,– յարեց կողակիցս.– մեր ալ հարազատները ամեն կողմ տարածուած են։  

 Մօրեղբայր մը ունիմ, Մոսկուա է. հօրեղբայրս Ֆրանսա հաստատուեցաւ ընտանիքով,– ափսոսալով գլուխը շարժեց Վարդուհի, որ Վարդուհի ալ մնացած էր, Ռոզի չէր վերածուած։

 Ուրեմն հեռակապերով՝ Սքայփով կամ Ֆէյսթայմով կը հաղորդակցիք...

 Նոյնը չէ, հաւատացէ՛ք նոյնը չէ...

                Այս ամբողջ խօսակցութեան ընթաքին բազմաթիւ շրջանակներ փորձուեցան, մինչեւ որ անոնցմէ մէկը յարմարեցաւ կնոջս դէմքին։

 Հոն կեանքը տարբեր էր, կեա՛նք կար, կեանքը իմաստ ունէր,– աւելցուց հայրենաբաղձ հայուհին, երբ վճարման արարողութիւնն ալ աւարտեցաւ։

 Մնաք բարով։

 Երթաք բարով։

Հայրենիք սիրել կայ, սիրել ալ կայ։ Այս հայուհիին սէրը արեան մէջ էր, արեան գնդիկներո՛ւն մէջ, ծիներուն իսկ մէջ, այդ պատճառաւ ալ այնքան դժուար էր իրեն համար ապրիլ հայրենի հողէն հեռու։

Կրնա՞նք հասկնալ իր տագնապը։ Կրնա՞նք բաժնեկցիլ իր զրկանքը։ Կրնա՞նք ամոքել իր ցաւը։ Կրնա՞նք մանաւանդ այնպէս ընել, որ ուրիշներ ալ իր վիճակին չմատնուին, իսկ իրեն նմաններն ալ ի վերջոյ ամեն օր երազածը իրականացած տեսնեն։ Լսող կա՞յ, տեսնող կա՞յ։

 

Ձերբակալվել է Արսեն Բաբայանը
21 Հոկտեմբերի 2019, 21:06 Ձերբակալվել է Արսեն Բաբայանը
Գույժ
21 Հոկտեմբերի 2019, 17:03 Գույժ
yerkir.am
Այս բաժնի այլ նորությունները
Ամենաշատ ընթերցվածները
Yandex.Metrica