Հրատապ լուրեր
Զապը դատարանում է. քիչ անց կհրապարակվի նրա կալանավորման մասին որոշումըՔրեական հեղինակություններ են հավաքվելՀակոբյա'ն Վահե, ազգիս ջրերն անկորուստ պահես. ՀՀԿ-ական պատգամավորը` դարձյալ պոեզիայի «բարձունքում»Բանաստեղծությունների ժամ՝ ԱԺ-ումԴատախազությունը «օրենքով» գող Զապին կալանավորելու միջնորդությամբ դիմել է դատարանՍողոյանին կտեղափոխեն «Նուբարաշեն» ՔԿՀԱրցախի մասին Ռիժկովի հայտարարությունը բարկացրել է ադրբեջանցի պատգամավորինՌիժկովը «խորհրդային ժամանակաշրջանի ամենաանտաղանդ քաղաքական գործիչներից մեկն է»:Մենք սերմով ապահովված ենք. գյուղատնտեսության նախարարՈչ մի երկիր թույլ չի տալիս, որ իր սուպերէլիտար սերմը երկրից դուրս գաԴադարեցվել է «ՄԻԳ» դեղի ներմուծված խմբաքանակի շրջանառությունըՄանկական դեղի շրջանառությունը դադարեցվել էԵՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցությունը` երեխա ամուսնացնելու նման մի բանԵրբ մի ընտանիքում երեխա պետք է ամուսնացնեն, պահուստային ֆոնդ են նախատեսումՀունվարի 1-ից կենսաթոշակը կավելանա… 2 հազար դրամովՀիմնական կենսաթոշակի չափն ավելանալու է 2 հազար դրամով` կազմելով 16 հազար դրամԱրտեմ Ասատրյանը տեղյակ չէ` իր կենսաթոշակային հաշվին գումար կա՞, թե՞ ոչԳումարները փոխանցվում են ֆինանսների նախարարության կողմիցԴինքի սպանության գործով նոր դատավարություն կսկսվիՍտամբուլի ծանր հանցագործությունների գործերով 5-րդ դատարանը որոշում է կայացրել:


Չինական ''Սմերչ''-ի հայկական ոդիսականը

Չինական ''Սմերչ''-ի հայկական ոդիսականը
Թեմա
14:35 - 21.08.2013

Հղում կատարելով սեփական աղբյուրներին` օրեր առաջ «Ազատություն» ռադիոկայանը տեղեկատվություն հրապարակեց այն մասին, թե Հայաստանի զինված ուժերը ձեռք են բերել չինական արտադրության նոր հրթիռային AR1A համակարգ, որը համարվում է ռուսական «Սմերչ» հայտնի համակարգի մոդեռնիզացված, 130կմ հեռահարությամբ տարբերակը: Տեղեկատվության մեջ չի նշվում, թե քանի համակարգի մասին է խոսքը և թե հատկապես որ երկրից է հայկական կողմն այն ձեռք բերել: ՀՀ պաշտպանության նախարարության մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը ոչ հաստատել և ոչ էլ հերքել է հրթիռային այս համակարգի ձեռբերման մասին տեղեկատվությունը` նշելով, սակայն, որ Հայաստանի զինված ուժերը անընդհատ համալրվում են ժամանակակից զինատեսակներով և բարձրացնում են իրենց մարտունակությունը:

 

Առ այսօր համարվում էր, որ Հայաստանը չունի այս դասի հրթիռային համակարգ, և այս մասով տանուլ է տալիս մրցակցությունը Ադրբեջանին, որը, հիշեցնենք, ընդամենը ամիսներ առաջ բացահայտված ռուս-ադրբեջանական 1մլրդ դոլարի հասնող գործարքի միջոցով ձեռք էր բերել միանգամից մի քանի «Սմերչ» համակարգ: Եվ այս իմաստով տարածված տեղեկատվությունը հայկական կողմի նոր ձեռքբերման մասին առաջին հերթին ունի հոգեբանական նշանակություն` թե Ադրբեջանի և թե Հայաստանի հասարակայնությանը ցույց տալու համար, որ Հայաստանը ետ չի մնում Ադրբեջանից ժամանակակից հարձակողական զինատեսակների ձեռքբերման հարցում: Սա ուժերի ներկայիս բալանսը պահպանելու իմաստով կարևոր ուղերձ էր թե Ադրբեջանին և թե առհասարակ միջազգային հանրությանը:


Սակայն հոգեբանականից զատ, այս տեղեկատվությունն ունի նաև քաղաքական կարևոր ենթատեքստ և ուղերձ: Փաստացի այն տարածվեց ռուս-ադրբեջանական հայտնի գործարքի, բայց հատկապես անցած շաբաթ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի` Ադրբեջան կատարած աշխատանքային այցի ֆոնին: Խնդիրն այն է, որ այդ այցի շրջանակներում համատեղ ասուլիսի ժամանակ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հատուկ հայտարարեց, թե Ռուսաստանից զինտեխնիկայի ձեռբերման ծավալները չափվում են ոչ թե մեկ, այլ չորս միլիարդ դոլարի սահմաններում: Եվ պատահական չէ, որ անցած տարվա տվյալներով Ադրբեջանը դարձել է ռուսական զենքի 5 ամենախոշոր պատվիրատուներից մեկը: Այն հանգամանքը, որ Հայաստանի ստրատեգիական գործընկերը համարվող Ռուսաստանը նման ծավալներով զենք է մատակարարում Ադրբեջանին` անտեսելով նույնիսկ ՀԱՊԿ-ի հիմնարար փաստաթղթերով սահմանված` կազմակերպության անդամ պետություններից որևէ մեկի շահերից չբխող գործողությունների չդիմելու սահմանափակումը, ստիպում է հայկական կողմին մտածել իր ռազմական գնումների աշխարհագրությունն ընդայնելու, դիվերսիֆիկացնելու մասին: Իհարկե, այս առումով դժվար է առանձին վերցրած այս ձեռքբերման հետ կապված հեռուն գնացող ենթադրություններ կամ պնդումներ անել ռազմաստրատեգիական ոլորտում հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին: Նախ` խոսքը վերաբերում է միայն հրթիռային կոնկրետ մեկ տեսակի համակարգին, և մեկ կոնկրետ գործարքին, որի նմանը, ի դեպ, եղել է նաև նախկինում, որոնք ռուսական կողմն առանձնապես ծանր չի տարել: Եվ պետք է ենթադրել, որ հայկական կողմի համար «Սմերչ»-ի մրցակիցը համարվող համակարգի ձեռքբերմամբ, անգամ երբ խոսքը վերաբերում է չինական տարբերակին, Հայաստանը փորձում է հասկացնել, որ կարող է մտածել զինտեխնիկայի ձեռքբերման, սեփական անվտանգության երաշխավորման այլընտրանքային ուղիներ գտնելու մասին, ինչը, իհարկե, չի նշանակում, թե Երևանը ձգտում է ընդհանրապես այս ոլորտում Ռուսասատանին զրկել ունեցած հեգեմոն կարգավիճակից: Պատահական չէ, որ չինական AR1A համակարգի ձեռբերման մասին տեղեկատվության հրապարակումը համընկավ «Ալագյազ» լեռնային պոլիգոնում ռուս-հայկական համատեղ տակտիկական 5-օրյա զորավաժությունների մեկնարկին, որն ավարտվելու է օգոստոսի 24-ին:


Ադրբեջանին 1մլրդ դոլարի հարձակողական ժամանակակից տեխնիկա վաճառելու հանգամանքը Մոսկվան պաշտոնական և ոչ պաշտոնական մակարդակնելով փորձեց հիմնավորել նրանով, որ ավելի լավ է Ադրբեջանը զինտեխնիկա ստանա Ռուսաստանից, քան այլ երկրից, ինչը հնարավորություն է տալու այդ երկիրը պահել մշտական կախվածության և ըստ այդմ նաև վերահսկողության ներքո: Իր արսենալը ոչ ռուսական արտադրության հրթիռային կայանքով համալրելով` Հայաստանը փորձում է ցույց տալ, թե բավարարված չէ դա իր շահերի զոհաբերման միջոցով ապահովելու ռուսական քաղաքականությամբ: Որովհետև եթե առաջնորդվենք ռուսական կողմի վերոնշյալ հիմնավորումներով, ապա ստացվում է, որ Հայաստանը քայլ է կատարում հենց Ռուսաստանի ազդեցությունը նվազեցնելու, նրա համար ավելի քիչ կանխատեսելի և վերահսկելի դառնալու ուղղությամբ: Եվ այս իմաստով Հայաստանը փորձում է դրդել Մոսկվային ավելի լուրջ մոտենալ իր ստանձնած պարտավորություններին ու տարածաշրջանում ուժերի առկա հարաբերակցությանը


Այլ խնդիր է, թե որքանով կարելի է այս ձեռքբերումը, եթե իհարկե, տեղեկատվությունը համապատասխանում է իրականությանը, համարել իսկապես լուրջ համալրում և լիարժեք այլընտրանք ռուսական զինտեխնիկային: Խնդիրնը նույնիսկ չինական արտադրության AR1A համակարգի որակական հատկանիշների հանդեպ վստահության պակասը չէ, որն ավելի շատ ձևարոված ստերոտիպների հարց է: Այլ այն հանգամանքի, թե որտեղից է հայկական կողմը գնել այն: Չինական արտադրանք լինելը, բնականաբար դեռ չի նշանակում, որ Հայաստանն այն ձեռք է բերել հենց Չինաստանից, չնայած բացառել դա ևս հնարավոր չէ: Եթե այն իսկապես բերվել է Չինաստանից, դեռ պետք է հասկանալ` արդյոք սա տեղավորվում է սովորական բիզնեսի համատեքստու՞մ, թե՞, այնումանայնիվ, բխում է նաև Չինաստանի ստատեգիական, աշխարհաքաղաքական շահերից, որին հակադրվում է, իհարկե, թուրքական գործոնի հզորացումն իր անմիջական հարևանությամբ: Հատկանշական է, որ երկու տարի առաջ, կապված Հայաստանի կողմից Չինաստանից զինտեխնիկա գնելու մասին տարածված տեղեկությունների հետ, այն ժամանակ Ադրբեջանում ՉԺԴՀ-ի դեսպան Հոն Ցուին հայտարարել էր, թե իր երկիրը չի վաճառել, չի վաճառում և ապագայում էլ չի պատրաստվում զենք-զինամթերք վաճառել Հայաստանին: Այս դիրքրոշումը նա հիմնավորել էր հետևյալ կերպ. «Մենք աջակցում ենք միմյանց (նկատի ունի Ադրբեջանին-հեղ.) այնպիսի հարցերում, ինչպիսիք են ինքնիշխանությունը և տարածքային ամբողջականությունը: Տարածաշրջանային և միջազգային բազմաթիվ հարցերում մեր հայացքները համընկնում են»: Ընդհանրապես Հայաստանը միշտ ըմբռնումով է մոտեցել ԼՂ հարցը առավելապես Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության համատեքստում դիտարկելու Չինաստանի կեցվածքին` թերևս նկատի առնելով նրա ունեցած Տիբեթի և այսպես կոչված Արևելյան Թուրքիստանի հիմնախնդիրները: Այնպես որ այս իմաստով շատ հարցեր հայ-չինական հարաբերություններում ավելի շատ պարզաբանումների կարիք ունեն, քան կարելի է դատել զուտ առանձին վերցրած մեկ գործարքի հիման վրա:


Սակայն որքան հավանական է, որ չինական «Սմերչ»-ը ձեռք է բերվել Չինաստանից, նույնքան էլ հավանական է, որ այն գնվել է երրորդ երկրից: Եթե իսկապես այդպես է, ապա այդ հանգամանքն ինքնստինքնյան ավելի է մեծացնում կասկածները ձեռք բերված համակարգի(երի) որակի հետ կապված, որովհետև հասկանալի է` երրորդ երկրները հիմնականում վաճառում են իրենց զինված ուժերի համար անպիտան կամ ժամկետանց համարվող զենքերը:

 

Այս իմաստով պետք չէ թերագնահատել նաև գործարքի ֆինանսական կողմը: Խնդիրն այն է, որ Հայաստանն առ այսօր Ռուսաստանից զենք է ձեռք բերել ներռուսաստանյան շուկայական գնելով, այսինքն անհամեմատ ավելի էժան, քան ՌԴ-ն վաճառում է այլ երկրների: Հարց է առաջանում` որքանո՞վ է այս գործարքը համադրելի Ռուսաստանից արվող գնումների և գների հետ, հաշվի առնելով ընդհանրապես Հայաստանի գնողունակության խնդիրը: Այս հարցը, սակայն մեծապես կախված է նրանից, թե այս ձեռբերմամբ ինչ խնդիր է փորձել լուծել Հայաստանը: Եթե նպատակը եղել է մրցունակության և զինված ուժերի մարտունակության ապահովումը, ապա պետք է ակնկալել, որ հայկական կողմը շեշտը դրել է հենց որակի վրա և արժեքին էական նշանակություն չի տվել` հաշվի առնելով նաև դրա թողած հոգեբանական ու քաղաքական նշանակությունը: Սակայն ամբողջապես անհասկանալի կլինի, եթե Հայաստանը այս գործարքին գնացել է ընդամենը տպավորություն թողնելու, կարծիք ստեղծելու համար, և նախընտրել է դա անել երրորդ երկրներից անորակ զինտեխնիկա ձեռք բերելու միջոցով:

 

Գևորգ Դարբինյան 



Վերադառնալ
Գլխաբառերչինական սմերչ, զենք, Հայաստան, Ռուսաստան|AR1A, հրթիռային համակարգ


Թուրքական գամբի՞տ, թե՞ «սպիտակ ագռավ». Թուրքիայի վարչապետի հայ խորհրդականի ընտրությունը

Թուրքական գամբի՞տ, թե՞ «սպիտակ ագռավ». Թուրքիայի վարչապետի հայ խորհրդականի ընտրությունը11:35 - 01-11-2014 Որքան դա հնարավորություն է Անկարայի, իրականում նույնքան էլ` հայկական կողմի համար
Երբ մտքային աճպարարություններն այլևս չեն օգնում

Երբ մտքային աճպարարություններն այլևս չեն օգնում20:56 - 30-10-2014 Մարգինալների ու մարգինալության մասին
Բախտի վրա հիմնված տնտեսություն

Բախտի վրա հիմնված տնտեսություն16:33 - 30-10-2014 Բախտը մեզնից երբեմն երես է թեքում
Դիվերսանտների դատավարությունը` ԼՂՀ-ի ճանաչման նոր ձևաչափ

Դիվերսանտների դատավարությունը` ԼՂՀ-ի ճանաչման նոր ձևաչափ18:25 - 29-10-2014 Տակտիկական առումով լիովին արդարացված էր դատավարությունը հենց ԼՂՀ-ում անցկացնելու որոշումը:
Խոշոր ընկերությունների ֆինանսների հակասական պատկերը. ուշագրավ թվեր

Խոշոր ընկերությունների ֆինանսների հակասական պատկերը. ուշագրավ թվեր16:13 - 29-10-2014 Ռեկորդային աճ է գրանցվել ակցիզային հարկի մասով
Ֆինանսական «անկարգություններ»՝ հայտնիների ընկերություններում

Ֆինանսական «անկարգություններ»՝ հայտնիների ընկերություններում17:11 - 28-10-2014 Այս ամենից կաշառքի հոտ է գալիս
Հայաստանը համաձա՞յն է Ղարաբաղին դուրս թողնել կարգավորման բանակցություններից

Հայաստանը համաձա՞յն է Ղարաբաղին դուրս թողնել կարգավորման բանակցություններից17:10 - 28-10-2014 Երևանի կեցվածքը դառնում է ոչ միայն անհասկանալի, այլև խիստ կասկածելի:
Տերպետրոսյանական ռեալիզմի տխուր հետևանքները

Տերպետրոսյանական ռեալիզմի տխուր հետևանքները19:00 - 27-10-2014 Ո՞վ է Գագիկ Ծառուկյանը Տեր-Պետրոսյանի համար` նրա բարեկա՞մը, թե՞ թշնամին:
4 միլիոն դոլարի չստացված «ապագան»

4  միլիոն դոլարի չստացված «ապագան»17:45 - 27-10-2014 Թանկանոց տեխնիկան այս պահին որպես գույք է ծառայում
Ծառուկյանի հանրահավաքային մանևրները կամ հրաժարականի պահանջ`«հաջորդ դասերին»

Ծառուկյանի հանրահավաքային մանևրները կամ հրաժարականի պահանջ`«հաջորդ դասերին»12:59 - 25-10-2014 Եռյակի երեկվա հանրահավաքը չտվեց հիմնական հարցերի պատասխանը
Դեպի Փարիզ. ի՞նչ սպասել Սարգսյան-Ալիև բանակցություններից

Դեպի Փարիզ. ի՞նչ սպասել Սարգսյան-Ալիև բանակցություններից11:33 - 24-10-2014 Նալբանդյանը խոսում է այն մասին, որ Սերժ Սարգսյանը Փարիզ է մեկնելու առանց որևէ ակնկալիքի
13 միլիարդ դրամ՝ խորհրդատվությունների համար, կամ ինչպես է կառավարությունը վատնում դրամաշնորհները

13 միլիարդ դրամ՝ խորհրդատվությունների համար, կամ ինչպես է կառավարությունը վատնում դրամաշնորհները16:19 - 23-10-2014 Մեր կառավարությունը բարձրաճաշակ եվրոպացիների գումարը նախընտրում է այլ ուղղությամբ վատնել
Սերժ Սարգսյանը որքա՞ն կսեղմի օղակը Հովիկ Աբրահամյանի պարանոցին

Սերժ Սարգսյանը որքա՞ն կսեղմի օղակը Հովիկ Աբրահամյանի պարանոցին17:46 - 22-10-2014 Աբրահամյանն է մարմնավորում նախկին և գործող նախագահների, նաև Գագիկ Ծառուկյանի հետ ապագա իշխանության ձևավորման հարցում կոնսենսուսի գալու լծակը:
Ինչու է ԲՀԿ-ն փորձում «սանձել» ՀՅԴ-ին

Ինչու է ԲՀԿ-ն փորձում «սանձել» ՀՅԴ-ին17:42 - 21-10-2014 Եռյակը վերածվելու է ՕԵԿ-ի:
Զիջո՞ւմ, թե՞ նոր առաջարկ` Սերժ Սարգսյանից. ի՞նչ կպատասխանի Ծառուկյանը հոկտեմբերի 24-ին

Զիջո՞ւմ, թե՞ նոր առաջարկ` Սերժ Սարգսյանից. ի՞նչ կպատասխանի Ծառուկյանը հոկտեմբերի 24-ին18:25 - 20-10-2014 Որոշողը լինելու է Գագիկ Ծառուկյանը և ոչ երբեք` Տեր-Պետրոսյանը կամ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը:



Ամենաշատ ընթերցվածները




Նորություններ




Մեր կայքում տեղ գտած հրապարակումների հեղինակային իրավունքը պատկանում է բացառապես yerkir.am խմբագրությանը։Այլ ԶԼՄ-ներում սույն կայքի հրապարակումներից որևէ մեկը ամբողջական վերահրապարակելու համար անհրաժեշտ է yerkir.am-ի խմբագրության համաձայնությունը: Լրատվամիջոցները կարող են yerkir.am-ից մեջբերումներ վերահրապարակել միմիայն հատվածաբար` պարտադիր օգտագործելով հիպերհղում:

Տարադրամի փոխարժեք 01.11.2014
RUB :: 9.78
USD :: 411.26
EUR :: 517.12
Մենք

Yandex.Metrica