Հրատապ լուրեր
«Իմ որդին պիտի հայ լինի». «Ակօս»-ը Հայոց ցեղասպանության մասին ֆիլմեր կներկայացնիՏեսանյութAirbus A320 օդաչուն կործանել է ինքնաթիռը, որ իրեն միշտ հիշենԼյուբիցը հաճախ էր գիշերվա կեսին քնած տեղից վեր թռչում` սարսափած բղավելով. «Մենք ընկնում ենք»:Ադրբեջանցի մարզիկը մահացել է ռինգումՄահացածը 27 տարեկան էր:Բուենոս Այրեսում դաշնակցականները հակաթուրքական թռուցիկներ են բաժանելԼուսանկարներՍեյրան Օհանյանը եւ Անջեյ Կասպրշիկը քննարկել են վերջին օրերին շփման գոտում իրադրության ապակայունացման միտումներըԿասպրշիկը հավաստիացրել է, որ իր լիազորություններից բխող առավելագույն ջանքեր կգործադրի իրադրությունը կայունացնելու ուղղությամբ:22-ամյա աղջիկը ցած է նետվել 13-րդ հարկիցԱհազանգ՝ Երևանի Մելքումով փողոցի թիվ 18 շենքի բակում միջին տարիքի կնոջ դի կաՆարիշկինը կայցելի ՀայաստանԱյցի ընթացքում նախատեսված են Նարիշկինի հանդիպումները ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի, Ազգային ժողովի նախագահ Գալուստ Սահակյանի, վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանի հետ։Ուշադրություն, հարկ վճարողնե'րՀայցում են հարկ վճարողների ներողամտությունըՀունաստանում դաշնակցականները ցույց են արել ԵՄ գրասենյակի դիմացLուսանկարներԿործանված ինքնաթիռի օդաչուն թաքցրել է իր առողջական խնդիրներըBild-ը տեղեկացրել է, որ Անդրեաս Լուբիցը 1,5 տարի բուժվել է հոգեբույժի մոտ:


Չինական ''Սմերչ''-ի հայկական ոդիսականը

Չինական ''Սմերչ''-ի հայկական ոդիսականը
Թեմա
14:35 - 21.08.2013

Հղում կատարելով սեփական աղբյուրներին` օրեր առաջ «Ազատություն» ռադիոկայանը տեղեկատվություն հրապարակեց այն մասին, թե Հայաստանի զինված ուժերը ձեռք են բերել չինական արտադրության նոր հրթիռային AR1A համակարգ, որը համարվում է ռուսական «Սմերչ» հայտնի համակարգի մոդեռնիզացված, 130կմ հեռահարությամբ տարբերակը: Տեղեկատվության մեջ չի նշվում, թե քանի համակարգի մասին է խոսքը և թե հատկապես որ երկրից է հայկական կողմն այն ձեռք բերել: ՀՀ պաշտպանության նախարարության մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը ոչ հաստատել և ոչ էլ հերքել է հրթիռային այս համակարգի ձեռբերման մասին տեղեկատվությունը` նշելով, սակայն, որ Հայաստանի զինված ուժերը անընդհատ համալրվում են ժամանակակից զինատեսակներով և բարձրացնում են իրենց մարտունակությունը:

 

Առ այսօր համարվում էր, որ Հայաստանը չունի այս դասի հրթիռային համակարգ, և այս մասով տանուլ է տալիս մրցակցությունը Ադրբեջանին, որը, հիշեցնենք, ընդամենը ամիսներ առաջ բացահայտված ռուս-ադրբեջանական 1մլրդ դոլարի հասնող գործարքի միջոցով ձեռք էր բերել միանգամից մի քանի «Սմերչ» համակարգ: Եվ այս իմաստով տարածված տեղեկատվությունը հայկական կողմի նոր ձեռքբերման մասին առաջին հերթին ունի հոգեբանական նշանակություն` թե Ադրբեջանի և թե Հայաստանի հասարակայնությանը ցույց տալու համար, որ Հայաստանը ետ չի մնում Ադրբեջանից ժամանակակից հարձակողական զինատեսակների ձեռքբերման հարցում: Սա ուժերի ներկայիս բալանսը պահպանելու իմաստով կարևոր ուղերձ էր թե Ադրբեջանին և թե առհասարակ միջազգային հանրությանը:


Սակայն հոգեբանականից զատ, այս տեղեկատվությունն ունի նաև քաղաքական կարևոր ենթատեքստ և ուղերձ: Փաստացի այն տարածվեց ռուս-ադրբեջանական հայտնի գործարքի, բայց հատկապես անցած շաբաթ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի` Ադրբեջան կատարած աշխատանքային այցի ֆոնին: Խնդիրն այն է, որ այդ այցի շրջանակներում համատեղ ասուլիսի ժամանակ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հատուկ հայտարարեց, թե Ռուսաստանից զինտեխնիկայի ձեռբերման ծավալները չափվում են ոչ թե մեկ, այլ չորս միլիարդ դոլարի սահմաններում: Եվ պատահական չէ, որ անցած տարվա տվյալներով Ադրբեջանը դարձել է ռուսական զենքի 5 ամենախոշոր պատվիրատուներից մեկը: Այն հանգամանքը, որ Հայաստանի ստրատեգիական գործընկերը համարվող Ռուսաստանը նման ծավալներով զենք է մատակարարում Ադրբեջանին` անտեսելով նույնիսկ ՀԱՊԿ-ի հիմնարար փաստաթղթերով սահմանված` կազմակերպության անդամ պետություններից որևէ մեկի շահերից չբխող գործողությունների չդիմելու սահմանափակումը, ստիպում է հայկական կողմին մտածել իր ռազմական գնումների աշխարհագրությունն ընդայնելու, դիվերսիֆիկացնելու մասին: Իհարկե, այս առումով դժվար է առանձին վերցրած այս ձեռքբերման հետ կապված հեռուն գնացող ենթադրություններ կամ պնդումներ անել ռազմաստրատեգիական ոլորտում հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին: Նախ` խոսքը վերաբերում է միայն հրթիռային կոնկրետ մեկ տեսակի համակարգին, և մեկ կոնկրետ գործարքին, որի նմանը, ի դեպ, եղել է նաև նախկինում, որոնք ռուսական կողմն առանձնապես ծանր չի տարել: Եվ պետք է ենթադրել, որ հայկական կողմի համար «Սմերչ»-ի մրցակիցը համարվող համակարգի ձեռքբերմամբ, անգամ երբ խոսքը վերաբերում է չինական տարբերակին, Հայաստանը փորձում է հասկացնել, որ կարող է մտածել զինտեխնիկայի ձեռքբերման, սեփական անվտանգության երաշխավորման այլընտրանքային ուղիներ գտնելու մասին, ինչը, իհարկե, չի նշանակում, թե Երևանը ձգտում է ընդհանրապես այս ոլորտում Ռուսասատանին զրկել ունեցած հեգեմոն կարգավիճակից: Պատահական չէ, որ չինական AR1A համակարգի ձեռբերման մասին տեղեկատվության հրապարակումը համընկավ «Ալագյազ» լեռնային պոլիգոնում ռուս-հայկական համատեղ տակտիկական 5-օրյա զորավաժությունների մեկնարկին, որն ավարտվելու է օգոստոսի 24-ին:


Ադրբեջանին 1մլրդ դոլարի հարձակողական ժամանակակից տեխնիկա վաճառելու հանգամանքը Մոսկվան պաշտոնական և ոչ պաշտոնական մակարդակնելով փորձեց հիմնավորել նրանով, որ ավելի լավ է Ադրբեջանը զինտեխնիկա ստանա Ռուսաստանից, քան այլ երկրից, ինչը հնարավորություն է տալու այդ երկիրը պահել մշտական կախվածության և ըստ այդմ նաև վերահսկողության ներքո: Իր արսենալը ոչ ռուսական արտադրության հրթիռային կայանքով համալրելով` Հայաստանը փորձում է ցույց տալ, թե բավարարված չէ դա իր շահերի զոհաբերման միջոցով ապահովելու ռուսական քաղաքականությամբ: Որովհետև եթե առաջնորդվենք ռուսական կողմի վերոնշյալ հիմնավորումներով, ապա ստացվում է, որ Հայաստանը քայլ է կատարում հենց Ռուսաստանի ազդեցությունը նվազեցնելու, նրա համար ավելի քիչ կանխատեսելի և վերահսկելի դառնալու ուղղությամբ: Եվ այս իմաստով Հայաստանը փորձում է դրդել Մոսկվային ավելի լուրջ մոտենալ իր ստանձնած պարտավորություններին ու տարածաշրջանում ուժերի առկա հարաբերակցությանը


Այլ խնդիր է, թե որքանով կարելի է այս ձեռքբերումը, եթե իհարկե, տեղեկատվությունը համապատասխանում է իրականությանը, համարել իսկապես լուրջ համալրում և լիարժեք այլընտրանք ռուսական զինտեխնիկային: Խնդիրնը նույնիսկ չինական արտադրության AR1A համակարգի որակական հատկանիշների հանդեպ վստահության պակասը չէ, որն ավելի շատ ձևարոված ստերոտիպների հարց է: Այլ այն հանգամանքի, թե որտեղից է հայկական կողմը գնել այն: Չինական արտադրանք լինելը, բնականաբար դեռ չի նշանակում, որ Հայաստանն այն ձեռք է բերել հենց Չինաստանից, չնայած բացառել դա ևս հնարավոր չէ: Եթե այն իսկապես բերվել է Չինաստանից, դեռ պետք է հասկանալ` արդյոք սա տեղավորվում է սովորական բիզնեսի համատեքստու՞մ, թե՞, այնումանայնիվ, բխում է նաև Չինաստանի ստատեգիական, աշխարհաքաղաքական շահերից, որին հակադրվում է, իհարկե, թուրքական գործոնի հզորացումն իր անմիջական հարևանությամբ: Հատկանշական է, որ երկու տարի առաջ, կապված Հայաստանի կողմից Չինաստանից զինտեխնիկա գնելու մասին տարածված տեղեկությունների հետ, այն ժամանակ Ադրբեջանում ՉԺԴՀ-ի դեսպան Հոն Ցուին հայտարարել էր, թե իր երկիրը չի վաճառել, չի վաճառում և ապագայում էլ չի պատրաստվում զենք-զինամթերք վաճառել Հայաստանին: Այս դիրքրոշումը նա հիմնավորել էր հետևյալ կերպ. «Մենք աջակցում ենք միմյանց (նկատի ունի Ադրբեջանին-հեղ.) այնպիսի հարցերում, ինչպիսիք են ինքնիշխանությունը և տարածքային ամբողջականությունը: Տարածաշրջանային և միջազգային բազմաթիվ հարցերում մեր հայացքները համընկնում են»: Ընդհանրապես Հայաստանը միշտ ըմբռնումով է մոտեցել ԼՂ հարցը առավելապես Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության համատեքստում դիտարկելու Չինաստանի կեցվածքին` թերևս նկատի առնելով նրա ունեցած Տիբեթի և այսպես կոչված Արևելյան Թուրքիստանի հիմնախնդիրները: Այնպես որ այս իմաստով շատ հարցեր հայ-չինական հարաբերություններում ավելի շատ պարզաբանումների կարիք ունեն, քան կարելի է դատել զուտ առանձին վերցրած մեկ գործարքի հիման վրա:


Սակայն որքան հավանական է, որ չինական «Սմերչ»-ը ձեռք է բերվել Չինաստանից, նույնքան էլ հավանական է, որ այն գնվել է երրորդ երկրից: Եթե իսկապես այդպես է, ապա այդ հանգամանքն ինքնստինքնյան ավելի է մեծացնում կասկածները ձեռք բերված համակարգի(երի) որակի հետ կապված, որովհետև հասկանալի է` երրորդ երկրները հիմնականում վաճառում են իրենց զինված ուժերի համար անպիտան կամ ժամկետանց համարվող զենքերը:

 

Այս իմաստով պետք չէ թերագնահատել նաև գործարքի ֆինանսական կողմը: Խնդիրն այն է, որ Հայաստանն առ այսօր Ռուսաստանից զենք է ձեռք բերել ներռուսաստանյան շուկայական գնելով, այսինքն անհամեմատ ավելի էժան, քան ՌԴ-ն վաճառում է այլ երկրների: Հարց է առաջանում` որքանո՞վ է այս գործարքը համադրելի Ռուսաստանից արվող գնումների և գների հետ, հաշվի առնելով ընդհանրապես Հայաստանի գնողունակության խնդիրը: Այս հարցը, սակայն մեծապես կախված է նրանից, թե այս ձեռբերմամբ ինչ խնդիր է փորձել լուծել Հայաստանը: Եթե նպատակը եղել է մրցունակության և զինված ուժերի մարտունակության ապահովումը, ապա պետք է ակնկալել, որ հայկական կողմը շեշտը դրել է հենց որակի վրա և արժեքին էական նշանակություն չի տվել` հաշվի առնելով նաև դրա թողած հոգեբանական ու քաղաքական նշանակությունը: Սակայն ամբողջապես անհասկանալի կլինի, եթե Հայաստանը այս գործարքին գնացել է ընդամենը տպավորություն թողնելու, կարծիք ստեղծելու համար, և նախընտրել է դա անել երրորդ երկրներից անորակ զինտեխնիկա ձեռք բերելու միջոցով:

 

Գևորգ Դարբինյան 



Վերադառնալ
Գլխաբառերչինական սմերչ, զենք, Հայաստան, Ռուսաստան|AR1A, հրթիռային համակարգ


Թե ինչ կապ ունեն Թայվանն ու ԼՂՀ-ն, կամ դատարկ սենյակում սև կատու որոնողները

Թե ինչ կապ ունեն Թայվանն ու ԼՂՀ-ն, կամ դատարկ սենյակում սև կատու որոնողները17:25 - 27-03-2015 Երևանին չարժե հիշեցնել, որ այսօր իր և ԼՂՀ-ի անվտանգության ապահովելուց ավելի մեծ ու կարևոր պետական շահ Հայաստանը չունի
Եթե անջատվի արհեստական շնչառության ապարատը

Եթե անջատվի արհեստական շնչառության ապարատը18:10 - 26-03-2015 ...որպեսզի գործադիրն, ի վերջո, անի այն, ինչի համար կոչված է
Ի՞նչ է փնտրում Սերժ Սարգսյանը Չինաստանում

Ի՞նչ է փնտրում Սերժ Սարգսյանը Չինաստանում14:55 - 25-03-2015 Չինաստանը շահագրգռվածություն է ցուցաբերում այս տարածաշրջանում Հայաստանի գործոնի ուժեղացմամբ
Մի դասալքության պատմություն կամ քարոզչական փնթիություն

Մի դասալքության պատմություն կամ քարոզչական փնթիություն13:37 - 24-03-2015 Պաշտպանության բանակի հակասական տեղեկությունները
Եթե Պուտինը ապրիլի 24-ին Հայաստան չգա...

Եթե Պուտինը ապրիլի 24-ին Հայաստան չգա...20:05 - 23-03-2015 Ապրիլի 24-ին Երևան այցելելու` Պուտինի որոշումը քաղաքական ջրբաժանային նշանակություն կարող է ունենալ՝ խաղաքարտերի պարզման իմաստով
Եթե պատերազմ է, ուրեմն պետք է ապրենք պատերազմի կանոններով

Եթե պատերազմ է, ուրեմն պետք է ապրենք պատերազմի կանոններով15:38 - 20-03-2015 Ադրբեջանական բանակի հատուկ ստորաբաժանումների մարտիկները պատրաստություն են անցնում Թուրքիայում
Տարասյուկի պոռթկումը, կամ՝ երբ մոլեռանդությունը սպանում է բանականությունը

Տարասյուկի պոռթկումը, կամ՝ երբ մոլեռանդությունը սպանում է բանականությունը18:44 - 18-03-2015 Ուկրաինացի պատվիրակը կա'մ տեղեկատվությանը բավարար չափով չի տիրապետում, կա'մ բացարձակապես իրականությունից կտրված է
Քաղաքական տզրուկների ինքնահոշոտումը. ճշմարտության անողոք դեմքը-4

Քաղաքական տզրուկների ինքնահոշոտումը. ճշմարտության անողոք դեմքը-417:50 - 17-03-2015 «Ժառանգություն» և ՀՀՇ կուսակցություններում հերթական պառակտումն է սկսվել
Եվրոպացիները չափում են Հայաստանի իշխանության վախը

Եվրոպացիները չափում են Հայաստանի իշխանության վախը15:46 - 16-03-2015 Հայաստանը, այնուամենայնիվ, Ուկրաինա չէ
«Մերկացումների» քրոնիկան, կամ տողատակով ինչ ասաց Սերժ Սարգսյանը

«Մերկացումների» քրոնիկան, կամ տողատակով ինչ ասաց Սերժ Սարգսյանը18:20 - 13-03-2015 Նախագահի ակնարկն ավելի քան հասկանալի է
Ինչու է Սերժ Սարգսյանը կայծակնային արագություն վերցրել

Ինչու է Սերժ Սարգսյանը կայծակնային արագություն վերցրել11:55 - 13-03-2015 Ի վերջո, ո՞րն է այս ռեակտիվ արագության պատճառը
Ծառուկյանը չի հեռացել, նրան պարզապես «կոնսերվացրել են»

Ծառուկյանը չի հեռացել, նրան պարզապես «կոնսերվացրել են»18:50 - 11-03-2015 Իբրև հմուտ շախմատային խաղացող` Սերժ Սարգսյանը չէր կարող հենց այնպես ֆիգուր զոհաբերել:
Հայաստանն իր արտաքին քաղաքականությունը հանձնել է Նազարբաևին

Հայաստանն իր արտաքին քաղաքականությունը հանձնել է Նազարբաևին16:00 - 10-03-2015 Նազարբաևի հրավերով Պուտինը և Լուկաշենկոն մեկնում են Աստանա, իսկ Սարգսյանին չեն հրավիրել
Խորհրդարանի հետնամուտքից կախվածները. ճշմարտության անողոք դեմքը-3

Խորհրդարանի հետնամուտքից կախվածները. ճշմարտության անողոք դեմքը-317:55 - 09-03-2015 Խմբակցությունները վերածվել են իրար վանող էլեմենտներով գերհագեցած ինչ-որ փուչիկների
Ծառուկյանի և Օսկանյանի «բհկական» ողբերգությունը

Ծառուկյանի և Օսկանյանի «բհկական» ողբերգությունը11:50 - 07-03-2015 Խռովելը քաղաքական կատեգորիա չէ



Ամենաշատ ընթերցվածները




Նորություններ




Մեր կայքում տեղ գտած հրապարակումների հեղինակային իրավունքը պատկանում է բացառապես yerkir.am խմբագրությանը։Այլ ԶԼՄ-ներում սույն կայքի հրապարակումներից որևէ մեկը ամբողջական վերահրապարակելու համար անհրաժեշտ է yerkir.am-ի խմբագրության համաձայնությունը: Լրատվամիջոցները կարող են yerkir.am-ից մեջբերումներ վերահրապարակել միմիայն հատվածաբար` պարտադիր օգտագործելով հիպերհղում:

Տարադրամի փոխարժեք 28.03.2015
RUB :: 8.19
USD :: 471.63
EUR :: 510.35
Մենք

Yandex.Metrica