Հրատապ լուրեր
Դեպքից 5 տարի անց քաղաքացին հայտնել է, որ ՔԿՀ-ի պաշտոնյան իրենից կաշառք է պահանջելՀարուցվել է քրեական գործԱրմավիրի քաղաքապետը առաջիկա օրերին դուրս կգրվի հիվանդանոցիցԱռողջական վիճակը բարելավվել է:Լևոն Հայրապետյանի խափանման միջոցը փոխելու հարցում պետական աջակցությունը բացակայում էՊետությունը կարող է հոգ տանել իր ազգակցի մասին, և խնդրի Ռուսաստանին` խափանման միջոցը փոխելու«Ի պաշտպանություն Լևոն Հայրապետյանի» երթը չի կայանա. հայտարարությունԼևոն Հայրապետյանի սատրամանն ուղղված ու նախապես հայտարարված եթը չի կայանա«Բանդա-2». դատական նիստը հետաձգվեցՊաշտպանն առողջական խնդիրների պատճառով նիստին չէր կարողացել ներկայանալ:ԵՏՄ-ին Հայաստանի անդամակցության ձգձգման պատճառները գտնվում են ենթադրությունների դաշտում. ՀՀԿ-ականԲանակցողներին է պետք հարցնել, թե չէ ամեն ինչ կարելի է ենթադրելԱրցախի անկախության հռչակումը ավելի ճիշտ որոշում էր, քան միացման ճանապարհով գնալը. ԼՂՀ վարչապետՄենք միշտ ասում ենք ՝մենք Հայաստան ենք, բայց Արցախի հանրապետություն ենք, ԼՂՀ ենքԵրբևէ չի լինելու մաքսակետ կամ սահման Արցախի ու Հայաստանի միջև. ԼՂՀ վարչապետԱրցախի ու Հայաստանի միջև մաքսակետ, սահման, չի լինելու երբևէ«Ամեն երկիր ինքն է որոշում իր դեսպաններին». օֆշորային սկանդալը Հեֆֆերնին չի՞ մտահոգումԱմեն երկիր ինքն է որոշում իր դեսպաններինԳարիկ Ավագյանը դատավոր է նշանակվելԵրևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր


Չինական ''Սմերչ''-ի հայկական ոդիսականը

Չինական ''Սմերչ''-ի հայկական ոդիսականը
Թեմա
14:35 - 21.08.2013

Հղում կատարելով սեփական աղբյուրներին` օրեր առաջ «Ազատություն» ռադիոկայանը տեղեկատվություն հրապարակեց այն մասին, թե Հայաստանի զինված ուժերը ձեռք են բերել չինական արտադրության նոր հրթիռային AR1A համակարգ, որը համարվում է ռուսական «Սմերչ» հայտնի համակարգի մոդեռնիզացված, 130կմ հեռահարությամբ տարբերակը: Տեղեկատվության մեջ չի նշվում, թե քանի համակարգի մասին է խոսքը և թե հատկապես որ երկրից է հայկական կողմն այն ձեռք բերել: ՀՀ պաշտպանության նախարարության մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը ոչ հաստատել և ոչ էլ հերքել է հրթիռային այս համակարգի ձեռբերման մասին տեղեկատվությունը` նշելով, սակայն, որ Հայաստանի զինված ուժերը անընդհատ համալրվում են ժամանակակից զինատեսակներով և բարձրացնում են իրենց մարտունակությունը:

 

Առ այսօր համարվում էր, որ Հայաստանը չունի այս դասի հրթիռային համակարգ, և այս մասով տանուլ է տալիս մրցակցությունը Ադրբեջանին, որը, հիշեցնենք, ընդամենը ամիսներ առաջ բացահայտված ռուս-ադրբեջանական 1մլրդ դոլարի հասնող գործարքի միջոցով ձեռք էր բերել միանգամից մի քանի «Սմերչ» համակարգ: Եվ այս իմաստով տարածված տեղեկատվությունը հայկական կողմի նոր ձեռքբերման մասին առաջին հերթին ունի հոգեբանական նշանակություն` թե Ադրբեջանի և թե Հայաստանի հասարակայնությանը ցույց տալու համար, որ Հայաստանը ետ չի մնում Ադրբեջանից ժամանակակից հարձակողական զինատեսակների ձեռքբերման հարցում: Սա ուժերի ներկայիս բալանսը պահպանելու իմաստով կարևոր ուղերձ էր թե Ադրբեջանին և թե առհասարակ միջազգային հանրությանը:


Սակայն հոգեբանականից զատ, այս տեղեկատվությունն ունի նաև քաղաքական կարևոր ենթատեքստ և ուղերձ: Փաստացի այն տարածվեց ռուս-ադրբեջանական հայտնի գործարքի, բայց հատկապես անցած շաբաթ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի` Ադրբեջան կատարած աշխատանքային այցի ֆոնին: Խնդիրն այն է, որ այդ այցի շրջանակներում համատեղ ասուլիսի ժամանակ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հատուկ հայտարարեց, թե Ռուսաստանից զինտեխնիկայի ձեռբերման ծավալները չափվում են ոչ թե մեկ, այլ չորս միլիարդ դոլարի սահմաններում: Եվ պատահական չէ, որ անցած տարվա տվյալներով Ադրբեջանը դարձել է ռուսական զենքի 5 ամենախոշոր պատվիրատուներից մեկը: Այն հանգամանքը, որ Հայաստանի ստրատեգիական գործընկերը համարվող Ռուսաստանը նման ծավալներով զենք է մատակարարում Ադրբեջանին` անտեսելով նույնիսկ ՀԱՊԿ-ի հիմնարար փաստաթղթերով սահմանված` կազմակերպության անդամ պետություններից որևէ մեկի շահերից չբխող գործողությունների չդիմելու սահմանափակումը, ստիպում է հայկական կողմին մտածել իր ռազմական գնումների աշխարհագրությունն ընդայնելու, դիվերսիֆիկացնելու մասին: Իհարկե, այս առումով դժվար է առանձին վերցրած այս ձեռքբերման հետ կապված հեռուն գնացող ենթադրություններ կամ պնդումներ անել ռազմաստրատեգիական ոլորտում հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին: Նախ` խոսքը վերաբերում է միայն հրթիռային կոնկրետ մեկ տեսակի համակարգին, և մեկ կոնկրետ գործարքին, որի նմանը, ի դեպ, եղել է նաև նախկինում, որոնք ռուսական կողմն առանձնապես ծանր չի տարել: Եվ պետք է ենթադրել, որ հայկական կողմի համար «Սմերչ»-ի մրցակիցը համարվող համակարգի ձեռքբերմամբ, անգամ երբ խոսքը վերաբերում է չինական տարբերակին, Հայաստանը փորձում է հասկացնել, որ կարող է մտածել զինտեխնիկայի ձեռքբերման, սեփական անվտանգության երաշխավորման այլընտրանքային ուղիներ գտնելու մասին, ինչը, իհարկե, չի նշանակում, թե Երևանը ձգտում է ընդհանրապես այս ոլորտում Ռուսասատանին զրկել ունեցած հեգեմոն կարգավիճակից: Պատահական չէ, որ չինական AR1A համակարգի ձեռբերման մասին տեղեկատվության հրապարակումը համընկավ «Ալագյազ» լեռնային պոլիգոնում ռուս-հայկական համատեղ տակտիկական 5-օրյա զորավաժությունների մեկնարկին, որն ավարտվելու է օգոստոսի 24-ին:


Ադրբեջանին 1մլրդ դոլարի հարձակողական ժամանակակից տեխնիկա վաճառելու հանգամանքը Մոսկվան պաշտոնական և ոչ պաշտոնական մակարդակնելով փորձեց հիմնավորել նրանով, որ ավելի լավ է Ադրբեջանը զինտեխնիկա ստանա Ռուսաստանից, քան այլ երկրից, ինչը հնարավորություն է տալու այդ երկիրը պահել մշտական կախվածության և ըստ այդմ նաև վերահսկողության ներքո: Իր արսենալը ոչ ռուսական արտադրության հրթիռային կայանքով համալրելով` Հայաստանը փորձում է ցույց տալ, թե բավարարված չէ դա իր շահերի զոհաբերման միջոցով ապահովելու ռուսական քաղաքականությամբ: Որովհետև եթե առաջնորդվենք ռուսական կողմի վերոնշյալ հիմնավորումներով, ապա ստացվում է, որ Հայաստանը քայլ է կատարում հենց Ռուսաստանի ազդեցությունը նվազեցնելու, նրա համար ավելի քիչ կանխատեսելի և վերահսկելի դառնալու ուղղությամբ: Եվ այս իմաստով Հայաստանը փորձում է դրդել Մոսկվային ավելի լուրջ մոտենալ իր ստանձնած պարտավորություններին ու տարածաշրջանում ուժերի առկա հարաբերակցությանը


Այլ խնդիր է, թե որքանով կարելի է այս ձեռքբերումը, եթե իհարկե, տեղեկատվությունը համապատասխանում է իրականությանը, համարել իսկապես լուրջ համալրում և լիարժեք այլընտրանք ռուսական զինտեխնիկային: Խնդիրնը նույնիսկ չինական արտադրության AR1A համակարգի որակական հատկանիշների հանդեպ վստահության պակասը չէ, որն ավելի շատ ձևարոված ստերոտիպների հարց է: Այլ այն հանգամանքի, թե որտեղից է հայկական կողմը գնել այն: Չինական արտադրանք լինելը, բնականաբար դեռ չի նշանակում, որ Հայաստանն այն ձեռք է բերել հենց Չինաստանից, չնայած բացառել դա ևս հնարավոր չէ: Եթե այն իսկապես բերվել է Չինաստանից, դեռ պետք է հասկանալ` արդյոք սա տեղավորվում է սովորական բիզնեսի համատեքստու՞մ, թե՞, այնումանայնիվ, բխում է նաև Չինաստանի ստատեգիական, աշխարհաքաղաքական շահերից, որին հակադրվում է, իհարկե, թուրքական գործոնի հզորացումն իր անմիջական հարևանությամբ: Հատկանշական է, որ երկու տարի առաջ, կապված Հայաստանի կողմից Չինաստանից զինտեխնիկա գնելու մասին տարածված տեղեկությունների հետ, այն ժամանակ Ադրբեջանում ՉԺԴՀ-ի դեսպան Հոն Ցուին հայտարարել էր, թե իր երկիրը չի վաճառել, չի վաճառում և ապագայում էլ չի պատրաստվում զենք-զինամթերք վաճառել Հայաստանին: Այս դիրքրոշումը նա հիմնավորել էր հետևյալ կերպ. «Մենք աջակցում ենք միմյանց (նկատի ունի Ադրբեջանին-հեղ.) այնպիսի հարցերում, ինչպիսիք են ինքնիշխանությունը և տարածքային ամբողջականությունը: Տարածաշրջանային և միջազգային բազմաթիվ հարցերում մեր հայացքները համընկնում են»: Ընդհանրապես Հայաստանը միշտ ըմբռնումով է մոտեցել ԼՂ հարցը առավելապես Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության համատեքստում դիտարկելու Չինաստանի կեցվածքին` թերևս նկատի առնելով նրա ունեցած Տիբեթի և այսպես կոչված Արևելյան Թուրքիստանի հիմնախնդիրները: Այնպես որ այս իմաստով շատ հարցեր հայ-չինական հարաբերություններում ավելի շատ պարզաբանումների կարիք ունեն, քան կարելի է դատել զուտ առանձին վերցրած մեկ գործարքի հիման վրա:


Սակայն որքան հավանական է, որ չինական «Սմերչ»-ը ձեռք է բերվել Չինաստանից, նույնքան էլ հավանական է, որ այն գնվել է երրորդ երկրից: Եթե իսկապես այդպես է, ապա այդ հանգամանքն ինքնստինքնյան ավելի է մեծացնում կասկածները ձեռք բերված համակարգի(երի) որակի հետ կապված, որովհետև հասկանալի է` երրորդ երկրները հիմնականում վաճառում են իրենց զինված ուժերի համար անպիտան կամ ժամկետանց համարվող զենքերը:

 

Այս իմաստով պետք չէ թերագնահատել նաև գործարքի ֆինանսական կողմը: Խնդիրն այն է, որ Հայաստանն առ այսօր Ռուսաստանից զենք է ձեռք բերել ներռուսաստանյան շուկայական գնելով, այսինքն անհամեմատ ավելի էժան, քան ՌԴ-ն վաճառում է այլ երկրների: Հարց է առաջանում` որքանո՞վ է այս գործարքը համադրելի Ռուսաստանից արվող գնումների և գների հետ, հաշվի առնելով ընդհանրապես Հայաստանի գնողունակության խնդիրը: Այս հարցը, սակայն մեծապես կախված է նրանից, թե այս ձեռբերմամբ ինչ խնդիր է փորձել լուծել Հայաստանը: Եթե նպատակը եղել է մրցունակության և զինված ուժերի մարտունակության ապահովումը, ապա պետք է ակնկալել, որ հայկական կողմը շեշտը դրել է հենց որակի վրա և արժեքին էական նշանակություն չի տվել` հաշվի առնելով նաև դրա թողած հոգեբանական ու քաղաքական նշանակությունը: Սակայն ամբողջապես անհասկանալի կլինի, եթե Հայաստանը այս գործարքին գնացել է ընդամենը տպավորություն թողնելու, կարծիք ստեղծելու համար, և նախընտրել է դա անել երրորդ երկրներից անորակ զինտեխնիկա ձեռք բերելու միջոցով:

 

Գևորգ Դարբինյան 



Վերադառնալ
Գլխաբառերչինական սմերչ, զենք, Հայաստան, Ռուսաստան|AR1A, հրթիռային համակարգ


«Կարմիր խաչ»-ի հեքիաթը

«Կարմիր խաչ»-ի հեքիաթը19:42 - 29-07-2014 «Կարմիր խաչը», ըստ էության, դավաճանում է սեփական արժեքներին
Զինել հասարակությա՞նը, թե՞ ջնջել բանակի նկատմամբ հավատը

Զինել հասարակությա՞նը, թե՞ ջնջել բանակի նկատմամբ հավատը20:41 - 25-07-2014 Ազգաբնակչութանը զինելու գաղափարը համառորեն առաջ մղելը արդեն այս պահին ունի մեկ կոնկրետ և վտանգավոր հետևանք:
Ադրբեջանին «երես տալու» բումերանգը

Ադրբեջանին «երես տալու» բումերանգը18:20 - 24-07-2014 ԱՄՆ-ը և Ֆրանսիան թերևս հասկացել են, թե հենց իրենց համար ինչ հետևանք է ունեցել սեփական կրավորականությունը:
Թուրքական ամպեր` Լեռնային Ղարաբաղի գլխին. նոր դավադրության ուրվականը

Թուրքական ամպեր` Լեռնային Ղարաբաղի գլխին. նոր դավադրության ուրվականը17:55 - 21-07-2014 Հայաստանը կարող է հայտնվել ԼՂՀ-ի տարածքների մի մասը հանձնելու դիմաց Սև ծովով ու Թուրքիայով ՄՄ-ի հետ ընդհանուր տարածք դուրս գալու երկընտրանքի առջև:
Ինչու է «մեկուսացվում» հենց Լևոն Հայրապետյանը

Ինչու է «մեկուսացվում» հենց Լևոն Հայրապետյանը18:00 - 17-07-2014 Քաղաքական պատվեր է, որում շահագրգռված միակ կողմը Ադրբեջանն է:
ԱՄՆ-ը Հայաստանը հավասարեցրել է աֆրիկյան բանանային պետությա՞ն

ԱՄՆ-ը Հայաստանը հավասարեցրել է աֆրիկյան բանանային պետությա՞ն18:15 - 16-07-2014 Որքան էլ ԱՄՆ-ը երկրորդային գործոն համարի Հայաստանը, այնուամենայնիվ, չի դադարում գործոն համարելուց:
Դիվերսանտները պետք է դատվեն ԼՂՀ-ում

Դիվերսանտները պետք է դատվեն ԼՂՀ-ում19:02 - 15-07-2014 Հայկական կողմը տակտիկական առումով ճիշտ է համարել, որպեսզի գործի վարույթը գտնվի ԼՂՀ իրավապահ մարմինների իրավասության շրջանակում:
Ինչպես փրկել Մինսկի խմբի ձևաչափը, կամ Հայաստանի «ոչ»-ի արժեքը

Ինչպես փրկել Մինսկի խմբի ձևաչափը, կամ Հայաստանի «ոչ»-ի արժեքը19:00 - 14-07-2014 Հայաստանի և ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի երկու համանախագահող երկրների միջև ձևավորվել է յուրօրինակ տանդեմ
Տեղեկատվական փնթիությու՞ն, թե՞ սիրողական անվտանգություն

Տեղեկատվական փնթիությու՞ն, թե՞ սիրողական անվտանգություն18:26 - 11-07-2014 Իսկ որքան հասարակությունն է անպաշտպան, նույնքան էլ, բնականաբար, պետությունը:
Հայաստանը փորձում է կանխե՞լ իր թիկունքում հյուսվող դավադրությունը

Հայաստանը փորձում է կանխե՞լ իր թիկունքում հյուսվող դավադրությունը17:40 - 10-07-2014 Շեշտադրումներն արվում են հայաստանյան իշխանություններին ոչ բնորոշ համարձակությամբ և կոնկրետությամբ:
Դեռ քանի՞ անգամ է Արթուր Բաղդասարյանը գլորելու իր նախագահական «քարը»

Դեռ քանի՞ անգամ է Արթուր Բաղդասարյանը գլորելու իր նախագահական «քարը»17:37 - 09-07-2014 Ինչպես կարմիր կովը կաշին չի փոխում, այնպես էլ ՕԵԿ-ը չի փոխում իր պոպուլիստական էությունը:
Վրաստանը սեղմո՞ւմ է Հայաստանի պարանոցը, թե՞ ազատում

Վրաստանը սեղմո՞ւմ է Հայաստանի պարանոցը, թե՞ ազատում18:13 - 08-07-2014 Արդյունքում` Հայաստանը կարող է հայտնվել տնտեսական նոր, յուրօրինակ բլոկադայի պայմաններում
Հեֆֆերնը փակուղի է մտցնում Հայաստանը

Հեֆֆերնը փակուղի է մտցնում Հայաստանը18:10 - 07-07-2014 Քանի դեռ ԱՄՆ-ը շարունակում է այս ուղեգիծը, որևէ առաջարկ ընդունելի լինել չի կարող:
Կբարձրանա՞ ռուսական նոր 11-րդ բանակը հայկական լեռները

Կբարձրանա՞ ռուսական նոր 11-րդ բանակը հայկական լեռները18:08 - 03-07-2014 Հայաստանն առայժմ փորձում է դիմադրել այդ սցենարին
Կհանձնի՞, արդյոք, Մոսկվան ԼՂ տարածքներն Ադրբեջանին

Կհանձնի՞, արդյոք, Մոսկվան ԼՂ տարածքներն Ադրբեջանին18:10 - 02-07-2014 Ադրբեջանը կլանելուն ուղղված քայլերն Արևմուտքը հանգիստ կուլ չի տա:



Ամենաշատ ընթերցվածները




Նորություններ




Մեր կայքում տեղ գտած հրապարակումների հեղինակային իրավունքը պատկանում է բացառապես yerkir.am խմբագրությանը։Այլ ԶԼՄ-ներում սույն կայքի հրապարակումներից որևէ մեկը ամբողջական վերահրապարակելու համար անհրաժեշտ է yerkir.am-ի խմբագրության համաձայնությունը: Լրատվամիջոցները կարող են yerkir.am-ից մեջբերումներ վերահրապարակել միմիայն հատվածաբար` պարտադիր օգտագործելով հիպերհղում:

Տարադրամի փոխարժեք 29.07.2014
RUB :: 11.58
USD :: 406.52
EUR :: 546.77
Մենք

Yandex.Metrica