Հրատապ լուրեր
Նոր մանրամասներ Դեյր Զորում պայթեցված հայկական եկեղեցու մասինԸստ i24news-ի՝ եկեղեցին ամբողջությամբ վնասվել է, բացի գմբեթից՝ վրան խաչով:40 ցմահ դատապարտյալներ անժամկետ հացադուլ են հայտարարելՆամակ են գրել ՀՀ նախագահինՄանկապղծության համար դատապարտված նախկին գործարարի մահվան դեպքի առթիվ փորձաքննություն է նշանակվելՀիվանդանոցում քիմիաթերապիայի կուրսեր էր անցնում:Մահացել է մանկապղծության մեջ մեղադրվող Սերոբ Տեր-ՊողոսյանըԵրեկ՝ սեպտեմբերի 21-ինՊայթեցվել է Դեյր էլ Զորի հայկական եկեղեցինԻրաքի և Լևանտի Իսլամական պետության (ISIS) կողմիցՄեղրի-Երևան ճանապարհին ավտովթարի հետեւանքով ԼՂՀ ոստիկանության աշխատակից է մահացելՎթար` ողբերգական հետևանքով«Կրթության գերազանցության ազգային ծրագիր». ուսուցիչները 400 000 դրամին համարժեք աշխատավարձ կստանանԾրագրի բյուջեն մինչև 2017 թվականը կազմում է 2 միլիարդ դրամ, գումարը կհատկացվի պետական միջոցներից:Ոստիկանությունը՝ Նոր Արեշի սպանության մասինԴեպքի վայրի զննությամբ հայտնաբերվել է «410» գրառմամբ 8 կրակված պարկուճ:Մեր ուժի հիմնական ապավենը մենք ենք ու մեր միասնականությունը. Հրանտ ՄարգարյանՀՅԴ Բյուրոյի ներկայացուցիչ Հրանտ Մարգարյանի խոսքը` Հայաստան-Սփյուռք 5-րդ համաժողովումԱդրբեջանցիների դիվերսիոն փորձերը` «Kildim»-ումՆվիրված է վերջին շրջանի դեպքերին


Չինական ''Սմերչ''-ի հայկական ոդիսականը

Չինական ''Սմերչ''-ի հայկական ոդիսականը
Թեմա
14:35 - 21.08.2013

Հղում կատարելով սեփական աղբյուրներին` օրեր առաջ «Ազատություն» ռադիոկայանը տեղեկատվություն հրապարակեց այն մասին, թե Հայաստանի զինված ուժերը ձեռք են բերել չինական արտադրության նոր հրթիռային AR1A համակարգ, որը համարվում է ռուսական «Սմերչ» հայտնի համակարգի մոդեռնիզացված, 130կմ հեռահարությամբ տարբերակը: Տեղեկատվության մեջ չի նշվում, թե քանի համակարգի մասին է խոսքը և թե հատկապես որ երկրից է հայկական կողմն այն ձեռք բերել: ՀՀ պաշտպանության նախարարության մամուլի քարտուղար Արծրուն Հովհաննիսյանը ոչ հաստատել և ոչ էլ հերքել է հրթիռային այս համակարգի ձեռբերման մասին տեղեկատվությունը` նշելով, սակայն, որ Հայաստանի զինված ուժերը անընդհատ համալրվում են ժամանակակից զինատեսակներով և բարձրացնում են իրենց մարտունակությունը:

 

Առ այսօր համարվում էր, որ Հայաստանը չունի այս դասի հրթիռային համակարգ, և այս մասով տանուլ է տալիս մրցակցությունը Ադրբեջանին, որը, հիշեցնենք, ընդամենը ամիսներ առաջ բացահայտված ռուս-ադրբեջանական 1մլրդ դոլարի հասնող գործարքի միջոցով ձեռք էր բերել միանգամից մի քանի «Սմերչ» համակարգ: Եվ այս իմաստով տարածված տեղեկատվությունը հայկական կողմի նոր ձեռքբերման մասին առաջին հերթին ունի հոգեբանական նշանակություն` թե Ադրբեջանի և թե Հայաստանի հասարակայնությանը ցույց տալու համար, որ Հայաստանը ետ չի մնում Ադրբեջանից ժամանակակից հարձակողական զինատեսակների ձեռքբերման հարցում: Սա ուժերի ներկայիս բալանսը պահպանելու իմաստով կարևոր ուղերձ էր թե Ադրբեջանին և թե առհասարակ միջազգային հանրությանը:


Սակայն հոգեբանականից զատ, այս տեղեկատվությունն ունի նաև քաղաքական կարևոր ենթատեքստ և ուղերձ: Փաստացի այն տարածվեց ռուս-ադրբեջանական հայտնի գործարքի, բայց հատկապես անցած շաբաթ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի` Ադրբեջան կատարած աշխատանքային այցի ֆոնին: Խնդիրն այն է, որ այդ այցի շրջանակներում համատեղ ասուլիսի ժամանակ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հատուկ հայտարարեց, թե Ռուսաստանից զինտեխնիկայի ձեռբերման ծավալները չափվում են ոչ թե մեկ, այլ չորս միլիարդ դոլարի սահմաններում: Եվ պատահական չէ, որ անցած տարվա տվյալներով Ադրբեջանը դարձել է ռուսական զենքի 5 ամենախոշոր պատվիրատուներից մեկը: Այն հանգամանքը, որ Հայաստանի ստրատեգիական գործընկերը համարվող Ռուսաստանը նման ծավալներով զենք է մատակարարում Ադրբեջանին` անտեսելով նույնիսկ ՀԱՊԿ-ի հիմնարար փաստաթղթերով սահմանված` կազմակերպության անդամ պետություններից որևէ մեկի շահերից չբխող գործողությունների չդիմելու սահմանափակումը, ստիպում է հայկական կողմին մտածել իր ռազմական գնումների աշխարհագրությունն ընդայնելու, դիվերսիֆիկացնելու մասին: Իհարկե, այս առումով դժվար է առանձին վերցրած այս ձեռքբերման հետ կապված հեռուն գնացող ենթադրություններ կամ պնդումներ անել ռազմաստրատեգիական ոլորտում հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին: Նախ` խոսքը վերաբերում է միայն հրթիռային կոնկրետ մեկ տեսակի համակարգին, և մեկ կոնկրետ գործարքին, որի նմանը, ի դեպ, եղել է նաև նախկինում, որոնք ռուսական կողմն առանձնապես ծանր չի տարել: Եվ պետք է ենթադրել, որ հայկական կողմի համար «Սմերչ»-ի մրցակիցը համարվող համակարգի ձեռքբերմամբ, անգամ երբ խոսքը վերաբերում է չինական տարբերակին, Հայաստանը փորձում է հասկացնել, որ կարող է մտածել զինտեխնիկայի ձեռքբերման, սեփական անվտանգության երաշխավորման այլընտրանքային ուղիներ գտնելու մասին, ինչը, իհարկե, չի նշանակում, թե Երևանը ձգտում է ընդհանրապես այս ոլորտում Ռուսասատանին զրկել ունեցած հեգեմոն կարգավիճակից: Պատահական չէ, որ չինական AR1A համակարգի ձեռբերման մասին տեղեկատվության հրապարակումը համընկավ «Ալագյազ» լեռնային պոլիգոնում ռուս-հայկական համատեղ տակտիկական 5-օրյա զորավաժությունների մեկնարկին, որն ավարտվելու է օգոստոսի 24-ին:


Ադրբեջանին 1մլրդ դոլարի հարձակողական ժամանակակից տեխնիկա վաճառելու հանգամանքը Մոսկվան պաշտոնական և ոչ պաշտոնական մակարդակնելով փորձեց հիմնավորել նրանով, որ ավելի լավ է Ադրբեջանը զինտեխնիկա ստանա Ռուսաստանից, քան այլ երկրից, ինչը հնարավորություն է տալու այդ երկիրը պահել մշտական կախվածության և ըստ այդմ նաև վերահսկողության ներքո: Իր արսենալը ոչ ռուսական արտադրության հրթիռային կայանքով համալրելով` Հայաստանը փորձում է ցույց տալ, թե բավարարված չէ դա իր շահերի զոհաբերման միջոցով ապահովելու ռուսական քաղաքականությամբ: Որովհետև եթե առաջնորդվենք ռուսական կողմի վերոնշյալ հիմնավորումներով, ապա ստացվում է, որ Հայաստանը քայլ է կատարում հենց Ռուսաստանի ազդեցությունը նվազեցնելու, նրա համար ավելի քիչ կանխատեսելի և վերահսկելի դառնալու ուղղությամբ: Եվ այս իմաստով Հայաստանը փորձում է դրդել Մոսկվային ավելի լուրջ մոտենալ իր ստանձնած պարտավորություններին ու տարածաշրջանում ուժերի առկա հարաբերակցությանը


Այլ խնդիր է, թե որքանով կարելի է այս ձեռքբերումը, եթե իհարկե, տեղեկատվությունը համապատասխանում է իրականությանը, համարել իսկապես լուրջ համալրում և լիարժեք այլընտրանք ռուսական զինտեխնիկային: Խնդիրնը նույնիսկ չինական արտադրության AR1A համակարգի որակական հատկանիշների հանդեպ վստահության պակասը չէ, որն ավելի շատ ձևարոված ստերոտիպների հարց է: Այլ այն հանգամանքի, թե որտեղից է հայկական կողմը գնել այն: Չինական արտադրանք լինելը, բնականաբար դեռ չի նշանակում, որ Հայաստանն այն ձեռք է բերել հենց Չինաստանից, չնայած բացառել դա ևս հնարավոր չէ: Եթե այն իսկապես բերվել է Չինաստանից, դեռ պետք է հասկանալ` արդյոք սա տեղավորվում է սովորական բիզնեսի համատեքստու՞մ, թե՞, այնումանայնիվ, բխում է նաև Չինաստանի ստատեգիական, աշխարհաքաղաքական շահերից, որին հակադրվում է, իհարկե, թուրքական գործոնի հզորացումն իր անմիջական հարևանությամբ: Հատկանշական է, որ երկու տարի առաջ, կապված Հայաստանի կողմից Չինաստանից զինտեխնիկա գնելու մասին տարածված տեղեկությունների հետ, այն ժամանակ Ադրբեջանում ՉԺԴՀ-ի դեսպան Հոն Ցուին հայտարարել էր, թե իր երկիրը չի վաճառել, չի վաճառում և ապագայում էլ չի պատրաստվում զենք-զինամթերք վաճառել Հայաստանին: Այս դիրքրոշումը նա հիմնավորել էր հետևյալ կերպ. «Մենք աջակցում ենք միմյանց (նկատի ունի Ադրբեջանին-հեղ.) այնպիսի հարցերում, ինչպիսիք են ինքնիշխանությունը և տարածքային ամբողջականությունը: Տարածաշրջանային և միջազգային բազմաթիվ հարցերում մեր հայացքները համընկնում են»: Ընդհանրապես Հայաստանը միշտ ըմբռնումով է մոտեցել ԼՂ հարցը առավելապես Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության համատեքստում դիտարկելու Չինաստանի կեցվածքին` թերևս նկատի առնելով նրա ունեցած Տիբեթի և այսպես կոչված Արևելյան Թուրքիստանի հիմնախնդիրները: Այնպես որ այս իմաստով շատ հարցեր հայ-չինական հարաբերություններում ավելի շատ պարզաբանումների կարիք ունեն, քան կարելի է դատել զուտ առանձին վերցրած մեկ գործարքի հիման վրա:


Սակայն որքան հավանական է, որ չինական «Սմերչ»-ը ձեռք է բերվել Չինաստանից, նույնքան էլ հավանական է, որ այն գնվել է երրորդ երկրից: Եթե իսկապես այդպես է, ապա այդ հանգամանքն ինքնստինքնյան ավելի է մեծացնում կասկածները ձեռք բերված համակարգի(երի) որակի հետ կապված, որովհետև հասկանալի է` երրորդ երկրները հիմնականում վաճառում են իրենց զինված ուժերի համար անպիտան կամ ժամկետանց համարվող զենքերը:

 

Այս իմաստով պետք չէ թերագնահատել նաև գործարքի ֆինանսական կողմը: Խնդիրն այն է, որ Հայաստանն առ այսօր Ռուսաստանից զենք է ձեռք բերել ներռուսաստանյան շուկայական գնելով, այսինքն անհամեմատ ավելի էժան, քան ՌԴ-ն վաճառում է այլ երկրների: Հարց է առաջանում` որքանո՞վ է այս գործարքը համադրելի Ռուսաստանից արվող գնումների և գների հետ, հաշվի առնելով ընդհանրապես Հայաստանի գնողունակության խնդիրը: Այս հարցը, սակայն մեծապես կախված է նրանից, թե այս ձեռբերմամբ ինչ խնդիր է փորձել լուծել Հայաստանը: Եթե նպատակը եղել է մրցունակության և զինված ուժերի մարտունակության ապահովումը, ապա պետք է ակնկալել, որ հայկական կողմը շեշտը դրել է հենց որակի վրա և արժեքին էական նշանակություն չի տվել` հաշվի առնելով նաև դրա թողած հոգեբանական ու քաղաքական նշանակությունը: Սակայն ամբողջապես անհասկանալի կլինի, եթե Հայաստանը այս գործարքին գնացել է ընդամենը տպավորություն թողնելու, կարծիք ստեղծելու համար, և նախընտրել է դա անել երրորդ երկրներից անորակ զինտեխնիկա ձեռք բերելու միջոցով:

 

Գևորգ Դարբինյան 



Վերադառնալ
Գլխաբառերչինական սմերչ, զենք, Հայաստան, Ռուսաստան|AR1A, հրթիռային համակարգ


Մի՞թե Սուրբ Էջմիածինը Թուրքիայում մնացած կալվածքներ չունի

Մի՞թե Սուրբ Էջմիածինը Թուրքիայում մնացած կալվածքներ չունի17:00 - 22-09-2014 Արամ Ա կաթողիկոսը, փաստորեն, հայտարարել է Թուրքիայից նյութական ու տարածքային հատուցման պաշտոնական պրոցես սկսելու մասին
Ինչի կարող է հանգեցնել շոտլանդական հանրաքվեն

Ինչի կարող է հանգեցնել շոտլանդական հանրաքվեն15:25 - 18-09-2014 Շոտլանդական հանրաքվեն սպառնում է Եվրոպայի համար դառնալ իսկական գլխացավանք:
Վհուկների որսը սկսված է. ինչու է թիրախավորվում ՀՅԴ-ն

Վհուկների որսը սկսված է. ինչու է թիրախավորվում ՀՅԴ-ն18:14 - 17-09-2014 Ստացվում է, որ առնվազն ԲՀԿ-ն, ուղղակի թե անուղղակի, ՀՅԴ-ին մեղադրում է հենց իր ղեկավարի` Գագիկ Ծառուկյանի կողմից ճիշտ համարվող ճանապարհով ընթանալու մեջ:
ԱՄՆ-ը դե՞մ է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափին

ԱՄՆ-ը դե՞մ է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափին15:50 - 16-09-2014 Չէր խանգարի խոսել ավելի բաց տեքստով:
Ծառուկյանը` նախագահի թեկնածու, կամ ինչ էր ակնարկում ԲՀԿ նախագահը

Ծառուկյանը` նախագահի թեկնածու, կամ ինչ էր ակնարկում ԲՀԿ նախագահը14:22 - 12-09-2014 Մենք կողմ ենք ցանկացած բարեփոխման, դեպի լավը փոփոխության, բայց ոչ` վերարտադրման
Հայոց ցեղասպանությունը եւ ռուսաստանցի գերմանացիները. Ալեքսանդր Ֆիտց. մաս 3

Հայոց ցեղասպանությունը եւ ռուսաստանցի գերմանացիները. Ալեքսանդր Ֆիտց. մաս 313:25 - 12-09-2014 Երջանկություն է, որ ես քաղաքական գործիչ չեմ եւ կարող եմ անկեղծ լինել անձնական տեսակետս կամ մոլորություններս պաշտպանելու հարցում:
Դարձյա՞լ մարգինալ դառնալ. ի՞նչ են ուզում ոչ իշխանականները

Դարձյա՞լ մարգինալ դառնալ. ի՞նչ են ուզում ոչ իշխանականները15:29 - 11-09-2014 Հետաքրքրականը նաև դեմ արտահայտվող ուժերի կողմից տիրաժավորվող կանխակալ համոզմունքն է
Ինչո՞ւ է Նալբանդյանը դժգոհ ՆԱՏՕ-ից

Ինչո՞ւ է Նալբանդյանը դժգոհ ՆԱՏՕ-ից15:30 - 09-09-2014 Տեղ գտան ձևակերպումներ, որոնք էականորեն տարբերվում էին նախորդից
Հայոց ցեղասպանությունը եւ ռուսաստանցի գերմանացիները. Ալեքսանդր Ֆիտց. մաս 2

Հայոց ցեղասպանությունը եւ ռուսաստանցի գերմանացիները. Ալեքսանդր Ֆիտց. մաս 212:30 - 09-09-2014 Խոսք պետք է գնա նաեւ նրանց` նախնիների հողն անվտանգ վերադառնալու, պատմական փաստերը չաղավաղելու եւ դրանք չկոծկելու երաշխիքների մասին:
Սերժ Սարգսյանը մատնեց իր «աքիլեսյան գարշապարը»

Սերժ Սարգսյանը մատնեց իր «աքիլեսյան գարշապարը»17:18 - 08-09-2014 Սերժ Սարգսյանը երեք խնդիր է լուծում
Ո՞վ է սերտելու ուկրաինական տխուր դասերը

Ո՞վ է սերտելու ուկրաինական տխուր դասերը18:55 - 05-09-2014 Ո'չ Ռուսաստանը և ո'չ էլ Արևմուտքը մեզ չեն պաշտպանելու անհրաժեշտության դեպքում
Հայոց ցեղասպանությունը եւ ռուսաստանցի գերմանացիները. Ալեքսանդր Ֆիտց. մաս 1

Հայոց ցեղասպանությունը եւ ռուսաստանցի գերմանացիները. Ալեքսանդր Ֆիտց. մաս 113:40 - 05-09-2014 Ինչպե՞ս էր այդ ամենին արձագանքում միջազգային հանրությունը: Այսօր` տասնամյակներ անց, կարելի է պատասխանել` ավելի քան հանգիստ:
Կհաջողվի՞ պահել կամուրջները ՆԱՏՕ-ի հետ. ուելսյան գագաթաժողովից հայկական ակնկալիքները

Կհաջողվի՞ պահել կամուրջները ՆԱՏՕ-ի հետ. ուելսյան գագաթաժողովից հայկական ակնկալիքները18:25 - 04-09-2014 Ընդգծվում է երկու առանձնացող բևեռների միջև ավելի հավասարակշռված քաղաքականություն վարելու` Երևանի ցանկությունը
Սեպտեմբերի 3-ից սեպտեմբերի 3. ինքնիշխանության չհաջողված փորձաշրջանը

Սեպտեմբերի 3-ից սեպտեմբերի 3. ինքնիշխանության չհաջողված փորձաշրջանը16:59 - 03-09-2014 2013թ. սեպտեմբերի 3-ի պատմական որոշումը շարունակական վատնումների, մսխումների և դրանց համար քաղաքական պատասխանատվություն չկրելու ուղղակի հետևանքն է:
Թուրքական անդունդի վրայով երկու ոստյունով չեն ցատկում

Թուրքական անդունդի վրայով երկու ոստյունով չեն ցատկում20:23 - 02-09-2014 Ամենատարակուսելին Էրդողանին հրավիրելու հարցում նախագահ Սարգսյանի և արտգործնախարար Նալբանդյանի` չհիմնավորված շտապողականությունն է:



Ամենաշատ ընթերցվածները




Նորություններ




Մեր կայքում տեղ գտած հրապարակումների հեղինակային իրավունքը պատկանում է բացառապես yerkir.am խմբագրությանը։Այլ ԶԼՄ-ներում սույն կայքի հրապարակումներից որևէ մեկը ամբողջական վերահրապարակելու համար անհրաժեշտ է yerkir.am-ի խմբագրության համաձայնությունը: Լրատվամիջոցները կարող են yerkir.am-ից մեջբերումներ վերահրապարակել միմիայն հատվածաբար` պարտադիր օգտագործելով հիպերհղում:

Տարադրամի փոխարժեք 22.09.2014
RUB :: 10.60
USD :: 407.63
EUR :: 525.07
Մենք

Yandex.Metrica